Το Στρατηγείο Λάρισας και η Τουρκία

Tου επίτιμου αρχηγού ΓΕΕΘΑ Νίκου Κουρή

Το status quo στην ευρύτερη περιοχή και οι επιδιώξεις της γείτονος

Δημοσιεύθηκε πρόσφατα σε αθηναϊκή εφημερίδα ρεπορτάζ με τίτλο: «Η Τουρκία μπλοκάρει το Υποστρατηγείο Λάρισας», με σκοπό, συνεχίζει το δημοσίευμα, να κάνει άλλο ένα βήμα προς το μείζονα στόχο της. Η άποψή μας είναι ότι μάλλον το αντίθετο πρέπει να επιδιώκει η Άγκυρα για να δώσει μια επίφαση συναίνεσης σε ένα ζήτημα που είναι η νικήτρια σε μια μακροχρόνια διαμάχη. Χάρη στα δικά μας λάθη και τη βοήθεια των Αμερικανών.

Ας δούμε όμως τα γεγονότα:

Σταθερός στόχος της Άγκυρας είναι η ανατροπή του status quo στην περιοχή μας. Στο διπλωματικό μέτωπο, οι πρώτες προσπάθειες της Τουρκίας για την επίτευξη αυτού του στόχου εκδηλώθηκαν προ του Παγκοσμίου Πολέμου. Μετά τη λήξη του και την ένταξη της γείτονος στο ΝΑΤΟ, η Άγκυρα έθεσε επίσημα στα όργανα της συμμαχίας θέμα ανακατανομής των αρμοδιοτήτων άμυνας στο Αιγαίο.

Η ενέργεια αυτή συμπίπτει με το αίτημα της Ελλάδος να επανενταχθούν οι δυνάμεις μας στην ενοποιημένη δομή του ΝΑΤΟ (1975).

Τις αρμοδιότητες όμως στο Αιγαίο είχε καθορίσει με διαταγή του ο Ε. Αβέρωφ, την οποία προσυπέγραψε και τήρησε και ο Α. Παπανδρέου. Επιγραμματικά, η πολιτική μας στο θέμα αυτό καθόριζε ότι η άμυνα του Αιγαίου πρέπει να αποτελεί ευθύνη Ελλήνων στρατιωτικών με έδρα στο ελληνικό έδαφος.

Η λεγόμενη Συμφωνία Rodgers επέτρεψε να επανέλθουν οι δυνάμεις μας στην ενοποιημένη δομή της συμμαχίας, όμως οι προβλέψεις της δεν υλοποιήθηκαν στο σύνολό τους, λόγω διαφορών που προέκυψαν στην ερμηνεία της.

Για την ελληνική πλευρά, το κείμενο της συμφωνίας καθορίζει ότι η περιοχή ευθύνης για τους Έλληνες (Νατοϊκούς) Διοικητές θα έπρεπε να συμπίπτει με εκείνη που υφίστατο προ του 1974 (δηλαδή μέχρι τα όρια του FIR Αθηνών). Οι Νατοϊκοί (Rodgers) υποστήριζαν την ερμηνεία ότι τα όρια έπρεπε να καθοριστούν με διαπραγματεύσεις μετά την εγκατάσταση των στρατηγείων του ΝΑΤΟ στη Λάρισα. Αυτό είχε μια παγίδα… Οδηγούσε τις δυο χώρες σε διαπραγματεύσεις για το καθεστώς του Αιγαίου που είχε τον κίνδυνο της ανατροπής του status quo στην περιοχή, κάτι που αποτελούσε πάγια επιδίωξη της Τουρκίας.

Η διαμάχη γύρω από την ερμηνεία της συμφωνίας επανένταξης κράτησε για πάνω από δύο δεκαετίες! Στη σύνοδο της DPC το Δεκέμβριο του 1992, χωρίς προειδοποίηση, συζήτηση και απόφαση ΚΥΣΕΑ, η αντιπροσωπεία μας αποδέχτηκε πρόταση του ΝΑΤΟ να καταργηθούν τα όρια περιοχών επιχειρησιακής ευθύνης στο Νότιο Τομέα.

Αεροπορικές δυνάμεις

Αυτή η εξέλιξη ανέτρεψε πλήρως την ακολουθούμενη μέχρι τότε εθνική μας πολιτική που τηρήθηκε με συνέπεια από εξέχοντες Έλληνες πολιτικούς ηγέτες. Η νέα οργάνωση των αεροπορικών δυνάμεων στο Νότο προέβλεπε την κατάργηση των Αρχηγείων Τακτικής Αεροπορίας (28ΑΤΑ για μας) και τη συγκρότηση δύο Κέντρων Συνδυασμένων Επιχειρήσεων (Coordinated Air Operations Center – CAOC) σε Λάρισα και Eskisehir, τα οποία δεν θα είχαν προκαθορισμένες περιοχές επιχειρήσεων / ασκήσεων. Αυτές θα καθορίζονταν από τον Αμερικανό πτέραρχο Διοικητή Νότιας Περιοχής (COMAIRSOUTH) με έδρα τη Σμύρνη και Τούρκο επιτελάρχη, ανάλογα με τις ανάγκες…

Αργότερα, έγινε μια αλλαγή στην οργάνωση που προέβλεπε την εναλλαγή στις θέσεις Διοικητού / Υποδιοικητού CAOC μεταξύ Ελλάδας – Τουρκίας.

Αυτή η αλλαγή δεν ενθουσίασε την Άγκυρα που απέσυρε το τουρκικό CAOC από τη δομή του ΝΑΤΟ. Ανεξάρτητα από τις διοικητικές αλλαγές, στον επιχειρησιακό τομέα η Τουρκία έχει ένα πλεονέκτημα για επιχειρήσεις αεράμυνας στο Ανατολικό Αιγαίο. Διαθέτει κατά μήκος της ακτογραμμής της Ανατολίας νατοϊκά ραντάρ μεγάλης εμβέλειας, που «βλέπουν» πολύ καλά την εναέρια κυκλοφορία στο Ανατολικό Αιγαίο και διαθέτουν ικανότητα κατεύθυνσης.

Εμείς, για να διατηρήσουμε ισορροπία στην περιοχή αυτή, αναπτύξαμε στα ανατολικά νησιά μας μονάδες ραντάρ που συμπληρώνουν την κάλυψη που παρέχουν τα συστήματα του κεντρικού Αιγαίου και της ηπειρωτικής μας χώρας. Οι Τούρκοι αντέδρασαν και διεμήνυσαν στο ΝΑΤΟ ότι τα ραντάρ μας στο Ανατολικό Αιγαίο αναπτύχθηκαν σε αποστρατικοποιημένες περιοχές. Αυτό είναι ανακριβές. Η Συνθήκη της Λωζάννης περιλαμβάνει μόνο ορισμένους περιορισμούς για νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, τους οποίους κατονομάζει.

Η Συνθήκη της Λωζάννης δεν περιλαμβάνει περιορισμούς αποστρατικοποίησης και η λέξη αυτή δεν αναφέρεται στο κείμενο. Για τα Δωδεκάνησα η Συνθήκη των Παρισίων περιέχει αυστηρούς περιορισμούς. Όμως η Τουρκία δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος και δεν δικαιούται να την επικαλείται.

Είναι φανερό ότι οι διευθετήσεις της νέας δομής του ΝΑΤΟ στο Νότο προωθούν τις επιδιώξεις της Τουρκίας. Η ελληνική πλευρά πρέπει να δώσει σκληρούς αγώνες για να περισώσει ό,τι είναι δυνατό να σωθεί. Η Άγκυρα επείγεται να εγκριθεί η νέα δομή στον τομέα αεράμυνας του Αιγαίου διότι τους παρέχει τη δυνατότητα δράσεως της τουρκικής αεροπορίας πάνω από ελληνικά εδάφη. Είναι λογικό να υποθέσουμε ότι οι Τούρκοι επιθυμούν οι ρυθμίσεις αυτές να ενεργοποιηθούν με την Ελλάδα παρούσα.

Η επιμήκυνση του χρόνου των διαβουλεύσεων για την υλοποίηση της νέας δομής δεν δημιουργεί πρόβλημα για την ασφάλεια των χωρών του ΝΑΤΟ στην περιοχή. Αεροπορική απειλή δεν υπάρχει σήμερα για το ΝΑΤΟ. Οι πρώην εχθροί του είναι σήμερα φίλοι και σύμμαχοι! Επομένως οι συζητήσεις για τη νέα δομή πρέπει να διαρκέσουν όσο χρειάζεται.


Νέα δομή ΝΑΤΟ

Είναι φυσικό ότι η νέα δομή του ΝΑΤΟ θα επιφέρει αλλαγές στον έλεγχο εναέριας κυκλοφορίας στην περιοχή (FIR Αθηνών και Κωνσταντινούπολης) και ασφαλώς στις περιοχές Έρευνας και Διάσωσης (SAR).

Έτσι de facto θα προκύψει ένα νέο καθεστώς στο Αιγαίο όπου η Ελλάδα θα έχει περιορισμένη κυριαρχία σε μια περιοχή που το 50% σχεδόν της επιφανείας της αποτελεί εθνικό μας χώρο, διάσπαρτο σε όλη την έκταση του Αρχιπελάγους. Αυτό είναι το αποτέλεσμα του μεγάλου πολιτικού σφάλματος που διεπράχθη το 1992 στις Βρυξέλλες.

Τελειώνοντας τη σύντομη αυτή ανασκόπηση των συνεπειών της ανακολουθίας μας στην τήρηση της εγκεκριμένης εθνικής πολιτικής στα νατοϊκά θέματα, πρέπει να σχολιάσουμε και την πρόβλεψη για τοποθέτηση Τούρκου πτεράρχου ως διοικητού CAOC Λάρισας.

Διέκρινα από το περιεχόμενο του σχετικού ρεπορτάζ, στο οποίο αναφέρθηκα στην αρχή, το ενδεχόμενο να «παζαρέψει» η Αθήνα την παρουσία του Τούρκου αξιωματικού ως διοικητού του ελληνικού CAOC. Αυτό είναι απαράδεκτο. Πώς είναι δυνατό αξιωματικός των Ενόπλων Δυνάμεων της γείτονος που εισέβαλε στην Κύπρο, χώρα του ευρύτερου ελληνισμού, και κατέχει παράνομα το 40% της έκτασής της να γίνεται δεκτός στην Ελλάδα σαν διοικητής των αεροπορικών μας δυνάμεων που είναι εντεταγμένες στο ΝΑΤΟ; Αυτό αποτελεί ταπείνωση για την πατρίδα μας και προσβάλλει βάναυσα τον ελλαδικό και κυπριακό ελληνισμό.

Δεν πρέπει να γίνει αποδεκτή τέτοια ρύθμιση.

Περιοδικό Επίκαιρα

Διαβάστε περισσότερα...

Κάρτα για «βέτο» στο ΝΑΤΟ ετοιμάζει η Ελλάδα

Την κάρτα του «βέτο» για το σύνολο της νέας δομής του ΝΑΤΟ είναι έτοιμη να τραβήξει η ηγεσία του υπουργείου Άμυνας αν η Συμμαχία κινηθεί, όπως διαφαίνεται, στον ρυθμό της Άγκυρας και εμμείνει στο σχέδιό της για εναλλαγή Έλληνα και Τούρκου διοικητή στο συμμαχικό Αεροπορικό Κέντρο της Λάρισας.

Η διαδικασία για την ακύρωση της κατ΄ αρχήν συμφωνίας που είχε κάνει σε υπηρεσιακό επίπεδο η κυβέρνηση της Ν.Δ. τον περασμένο Μάιο και προέβλεπε την εναλλαγή Έλληνα και Τούρκου πτεράρχου, βρίσκεται σε λεπτή φάση συζητήσεων με το ΝΑΤΟ και τις ΗΠΑ. Η ελληνική πλευρά έχει ξεκαθαρίσει προς κάθε πλευρά της Συμμαχίας και στην Ουάσιγκτον ότι η εντύπωση που άφησε να συντηρείται η προηγούμενη κυβέρνηση περί δήθεν ελληνικής συμφωνίας δεν αποτελεί θέση της χώρας, ούτε έχει καταχωριστεί στα πρακτικά αφού έγινε στο πλαίσιο συζήτησης των αρχηγών Γενικών Επιτελείων. Επί της ουσίας η νέα ηγεσία του υπουργείου Άμυνας εξήγησε ότι μια ρύθμιση για την κατανομή διοικητικών θέσεων «που συνιστούν και επίδειξη σημαίας των κρατών-μελών» δεν μπορεί να είναι ετεροβαρής, ούτε να δημιουργεί προβλήματα στο Αιγαίο και στην ευρύτερη περιοχή, όπως αυτή του περασμένου Μαΐου. Αυτόσυνέβαινε από το ότι Ελλάδα και Τουρκία θα εναλλάσσονταν στη διοίκηση ενός αεροπορικού κέντρου επί ελληνικού εδάφους (Λάρισα), ενώ στο υπερκείμενο αεροπορικό Στρατηγείο της Σμύρνης ο διοικητής είναι Αμερικανός και για τη θέση του επιτελάρχη προβλεπόταν εναλλαγή.

Μήνυμα μέσω Βουλής
Καθώς η Αθήνα βλέπει ότι όχι μόνο η Άγκυρα αλλά και άλλοι σύμμαχοι επιχειρούν να οχυρωθούν πίσω από τη συζήτηση του περασμένου Μαΐου, έσπευσε τις προάλλες να διαμηνύσει- με απάντηση του υπουργού Άμυνας κ. Ε. Βενιζέλου, σε γραπτή ερώτηση στη Βουλή- ότι η ελληνική πλευρά θα εξαντλήσει τα θεσμικά της περιθώρια: «Όλες οι αποφάσεις που αφορούν τη νέα δομή του ΝΑΤΟ λαμβάνονται με ομοφωνία και υπάρχει η δυνατότητα αντίδρασης (ακόμα και με τη χρήση του δικαιώματος της αρνησικυρίας) στην περίπτωση κατά την οποία δεν ικανοποιούνται οι εθνικές θέσεις», ανέφερε ο κ. Βενιζέλος σε γραπτή απάντησή του στον κ. Κ. Αϊβαλιώτη που έγινε «φύλλο και φτερό» από τις ξένες παρεμβάσεις στην Αθήνα. Η σαφής προειδοποίηση μέσω της γραπτής απάντησης που έδωσε ο υπουργός ήρθε ως συνέχεια ανάλογων παρεμβάσεων που έχουν κάνει οι κ.κ. Βενιζέλος και Μπεγλίτης σε διάφορα επίπεδα εν όψει της Συνόδου Υπουργών Άμυνας του ΝΑΤΟ που θα γίνει στις 4 και 5 Φεβρουαρίου στην Κωνσταντινούπολη. Το υπουργείο Άμυνας, σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, προωθεί λύση με Έλληνα διοικητή σταθερά στη Λάρισα και στη θέση του Νο2 είτε μονίμως Αμερικανό είτε έναν εναλλασσόμενο Βούλγαρο ή Ρουμάνο. Στο δε Στρατηγείο της Σμύρνης διεκδικεί κάτω από τον υπάρχοντα Αμερικανό διοικητή δύο υψηλές θέσεις, η μία εκ των οποίων είναι του επικεφαλής των επιχειρήσεων.

Tα Νέα

Διαβάστε περισσότερα...

Ανοιχτή η διαπραγμάτευση για το CAOC-4

Ανοιχτή παραμένει η διαπραγμάτευση για τη διοίκηση του νατοϊκού κέντρου αεροπορικού ελέγχου (CAOC) στη Λάρισα. Οπως δήλωσε χθες ο υπουργός Εθνικής Αμυνας κ. Ευάγγελος Βενιζέλος, η Ελλάδα δεν δεσμεύεται από τον διακανονισμό που είχε γίνει τον περασμένο Μάιο σε συνάντηση των αρχηγών ΓΕΕΘΑ και προέβλεπε εναλλαγή ελληνικής και τουρκικής διοίκησης στο CAOC.

Πρόσθεσε, επίσης, ότι έχει καταστεί σαφές προς τους νατοϊκούς συμμάχους ότι η Αθήνα δεν θα δεχθεί επιμέρους συμφωνία για τη Λάρισα, αλλά την εντάσσει σε ένα συνολικότερο πλαίσιο συμφωνίας που θα διασφαλίζει την ελληνική παρουσία στο στρατηγείο της Σμύρνης. Σύμφωνα με πληροφορίες, η ελληνική πλευρά έχει διαμηνύσει ότι εφόσον δεν εξασφαλίσει αναβαθμισμένη εκπροσώπηση στη Σμύρνη, θα ήθελε στη Λάρισα όχι Τούρκο αξιωματικό αλλά Αμερικανό. Ο κ. Βενιζέλος και ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Αμυνας κ. Πάνος Μπεγλίτης παρουσίασαν χθες τον απολογισμό των 100 ημερών στο υπουργείο και τις προτεραιότητες για το επόμενο διάστημα. Σε σχέση με τους εξοπλισμούς, η πολιτική ηγεσία του υπουργείου επισήμανε ότι τα προγράμματα που θα δρομολογηθούν θα επιλεγούν με βάση τις ανάγκες και με κριτήριο τη συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας. Σε σχέση με την οικονομική κρίση, επισημάνθηκε ότι η βασική ανησυχία που διατυπώνεται είναι μήπως η Ελλάδα καταστεί υπερήμερη σε σχέση με προγράμματα που ήδη τρέχουν. Ο κ. Βενιζέλος επισήμανε ότι η ανησυχία αυτή είναι αβάσιμη, αρκεί, όπως είπε, και οι πωλητές να είναι εντάξει ως προς τις υποχρεώσεις τους, όσον αφορά τον χρόνο παράδοσης, τις προδιαγραφές και τα αντισταθμιστικά οφέλη.

Καθημερινή

Διαβάστε περισσότερα...

«Στοπ» στον Τούρκο διοικητή

Του Λουκά Δημάκα

Δύο αποφάσεις- κόλαφο του ΝΑΤΟ για την Ελλάδα που ελήφθησαν επί κυβερνήσεως Ν.Δ. και θίγουν ευθέως εθνικά συμφέροντα και κυριαρχικά δικαιώματα στο Αιγαίο επιδιώκει να ακυρώσει τώρα η Αθήνα.

Η πρώτη - του Μαΐου 2009 - αφορά την απόφαση για τοποθέτηση Τούρκου πτεράρχου ως διοικητή στο ΝΑΤΟϊκό αεροπορικό υποστρατηγείο της Λάρισας, ανά διετία. Και η άλλη- του 2006 - αφορά την οδηγία αποκλεισμού από τις ΝΑΤΟϊκές ασκήσεις και χρηματοδοτήσεις των περισσότερων νησιών του Αιγαίου με το σκεπτικό ότι η Τουρκία αμφισβητεί το νομικό καθεστώς όσον αφορά την κυριαρχία ή τη δυνατότητα να υπάρχουν στρατεύματα επ΄ αυτών.

Η νέα κυβέρνηση θα προτείνει στη Σύνοδο Υπουργών Άμυνας του ΝΑΤΟ στις αρχές του 2010 να υπάρχει αποκλειστικά Έλληνας πτέραρχος ως διοικητής στη Λάρισα και εναλλαγή στη θέση του υποδιοικητή Τούρκου, Βούλγαρου ή Ρουμάνου αξιωματικού. Κι αυτό γιατί το Κέντρο της Λάρισας (CΑΟC-4) έχει ως χώρο ευθύνης σε θέματα αεροπορικής αστυνόμευσης τους εναέριους χώρους Ελλάδας, Τουρκίας, Ρουμανίας, Βουλγαρίας και μέρη της Ανατολικής Μεσογείου, συμπεριλαμβανομένου φυσικά του Αιγαίου. Εναλλακτικά θα προταθεί ο υποδιοικητής να προέρχεται σταθερά από τις ΗΠΑ.

Η Αθήνα θα ενημερώσει σήμερα για τις προθέσεις της στη συνάντηση του αναπληρωτή υπουργού Άμυνας κ. Π. Μπεγλίτη με δύο μέλη του αμερικανικού Πενταγώνου, τον βοηθό υπουργό κ. Αlexander Vorshbow και τον βοηθό υφυπουργό κ. Jim Τownsed που έρχονται στην Αθήνα. Στόχος της ελληνικής πλευράς είναι να δώσει στην Ουάσιγκτον να καταλάβει ότι η προώθηση της ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή εξαρτάται κατά πολύ από τη συμπεριφορά της Τουρκίας στο Αιγαίο που αρκετές φορές χρησιμοποιεί ως όχημα, όπως αναφέρει αρμόδια ελληνική πηγή, το ΝΑΤΟ και τις διαδικασίες του. Έτσι ο κ. Μπεγλίτης αναμένεται να δώσει τους πίνακες με τις προκλήσεις της Τουρκίας το 2009, που κατά μέσο όρο είναι αυξημένες κατά 50%, όπως λένε στρατιωτικές πηγές.
Στην ατζέντα οι ασκήσεις

Η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί με τις ασκήσεις του ΝΑΤΟ- όπου έχουν αποκλειστεί ελληνικά νησιά με ευθύνη της Συμμαχίας- φαίνεται ότι έχει αρχίσει να γίνεται αντιληπτή στην Ουάσιγκτον από πρόσφατες ενημερώσεις. Γι΄ αυτό και έχει συμπεριληφθεί ειδικό θέμα στις συζητήσεις του κ. Μπεγλίτη για τις ασκήσεις του ΝΑΤΟ στο Αιγαίο. Η Αθήνα στις επαφές με τους συμμάχους θέτει το πρόβλημα της προκλητικότητας και των κινδύνων που ανακύπτουν και ζητά επιμόνως από τις ΗΠΑ «να πάρουν θέση ευθέως σ΄ αυτό, όπως και στην άρση του αποκλεισμού των νησιών από τις ασκήσεις», ανέφερε αρμόδια πηγή.

www.tanea.gr

Διαβάστε περισσότερα...