100 Χρόνια από την παραγγελία του θωρακισμένου καταδρομικού ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΒΕΡΩΦ

Αν κάποιος ενδιαφερόμενος, θελήσει να επισκεφθεί τον ιστότοπο του Πολεμικού Ναυτικού, θα παρατηρήσει δεξιά την ύπαρξη μιας σύνδεσης με την ένδειξη ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ.
Η σύνδεση αυτή, αναφέρεται σε σημαντικά ιστορικά γεγονότα του Πολεμικού Ναυτικού, κυρίως κατορθώματα, αλλά και σταθμούς με την είσοδο σε υπηρεσία, ή παραλαβή πολεμικών μονάδων.

Για την ημερομηνία 30 Οκτωβρίου, αναφέρει "Δεν υπάρχει κάποια επέτειος σήμερα για το Πολεμικό Ναυτικό". Κι όμως η σημερινή ημέρα, είναι μια μοναδικής ιστορικής σημασίας επέτειος, καθώς στις 30 Οκτωβρίου 1909, το ελληνικό Έθνος, προέβη σε μια σοβαρή και δυναμική πρωτοβουλία, που έμελλε να αποδειχθεί σωτήρια για την τύχη της θαλάσσιας κυριαρχίας του Ελληνισμού.

Στις 30 Οκτωβρίου 1909, υπεγράφη στην Αθήνα, η σύμβαση για την αγορά του υπό ναυπήγηση θωρακισμένου καταδρομικού Β, τύπου Pisa, κόστους 25 εκατομμυρίων χρυσών γαλλικών φράγκων (συμπεριλαμβανομένου του κόστους πυρομαχικών και τορπιλλών). Η αγορά αυτή αποτελούσε έναν από τους όρους που έθεσε ο Στρατιωτικός Σύνδεσμος, προς την πολιτική ηγεσία, κατά το κίνημα που προηγήθηκε στις 15 Αυγούστου 1909. Η έλλειψη πόρων ξεπεράστηκε αποφασιστικά με την χρήση του κληροδοτήματος του ευεργέτη Γεωργίου Αβέρωφ, ο οποίος έγραψε στην διαθήκη του

«Αφίνω εις το έθνος μου είκοσι Νο 20 μερίδια, το δε εκκαθαρισθησόμενον ποσόν, οφείλει να κατατεθή εις την Εθν. Τράπεζαν της Ελλάδος επί τόκω, ίνα δια του τόκου και του κεφαλαίου η Ελλ. Κυβέρνησις ναυπηγήση ισχυρόν καταδρομικόν πλοίον, διεσκευασμένον ούτως ώστε να χρησιμεύση και ως ανωτέρα εκπαιδευτική σχολή δοκίμων του Βασιλ. Ναυτικού, προς τε πρακτικήν και θεωρητική τελειοποίησιν αυτών. Το πλοίον αυτό θα φέρη το όνομά μου, το περίσσευμα το οποίον θέλει προκύψει θα μένη κατατεθειμένον εντόκως παρά τη Τραπέζη, ίνα χρησιμεύση δια τον αυτόν σκοπόν, εις κατασκευήν δηλαδή νέου τοιούτου πλοίου, όταν το πρώτον καταστή άχρηστον»

.. Με το ποσό των 7 εκατομμυρίων χρυσών γαλλικών φράγκων του κληροδοτήματος, έγινε δυνατή η άμεση αγορά του πλοίου, με την κατάθεση της προκαταβολής, για το οποίο ενδιαφέρον είχε δείξει και η Οθωμανική Αυτοκρατορία. Καταλύτης λοιπόν σε αυτήν την ευτυχή κατάληξη ήταν η "επέμβαση" του μεγάλου ευεργέτη, του οποίου επίσης εφέτος εορτάζονται τα 110 χρόνια από τον θάνατό του και του οποίου το όνομα έλαβε το πλοίο.

Από εκεί και πέρα, η ιστορία είναι γνωστή. Ο Ναύαρχος Κουντουριώτης και το πλήρωμα του ΑΒΕΡΩΦ, πρωταγωνίστησαν στις ναυμαχίες της Άκρας Έλλης και της Λήμνου, με τις οποίες παγιώθηκε η ελληνική θαλάσσια κυριαρχία στο Αιγαίο και οδήγησε στην απελευθέρωση του συνόλου των νησιών του Αιγαίου Πελάγους (προσωρινά δυστυχώς για την Ίμβρο και Τένεδο).

Δυστυχώς δεν έχει γίνει γνωστή κάποια είδους εκδήλωση για την μνήμη του Γεωργίου Αβέρωφ, ενώ στο παρελθόν είχαμε στηλιτεύσει την άθλια και απαράδεκτη κατάσταση στην οποία βρίσκεται το μαυσωλείο του, σε περίοπτη μάλιστα θέση, στο Α' Νεκροταφείο Αθηνών. Παράλληλα, ενώ είχαν γίνει κάποιες αναφορές για λαμπρό εορτασμό του γεγονότος από το ΠΝ, η ιστορική επέτειος παρήλθε αθόρυβα.
Το παράδειγμα της αγοράς του ενδόξου αυτού πλοίου, είναι ιδιαίτερα σημαντικό και χρήσιμο σήμερα, όπου η τουρκική επεκτατική και αναθεωρητική πολιτική, κινδυνεύει να αναιρέσει τα οφέλη που οι Έλληνες ναυτικοί προσέφεραν το 1912 στην Ελλάδα, με την απελευθέρωση και κυριαρχία στην ζωτική αυτή θαλάσσια περιοχή. Η θρασύδειλη τουρκική τακτική των τραμπουκισμών κινδυνεύει να λυγίσει την ελληνική άμυνα, εξαιτίας της ανικανότητας των πολιτικών ηγετών, οι οποίοι επιδεικνύουν μια απίστευτη φοβία και ανευθυνότητα στον χειρισμό των εθνικών θεμάτων.

Η αδιαφορία της πρόσφατης πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, για το αντικείμενο του χαρτοφυλακίου, σε συνδυασμό με την πλήρη ανικανότητα διαχείρισης των υποθέσεων, έχουν περιεγάγει σήμερα το Πολεμικό Ναυτικό σε δεινή θέση, καθώς η παραλαβή παραγγελθέντων υποβρυχίων εκκρεμεί επικίνδυνα, ενώ η εξέλιξη των προγραμματισμένων εξοπλιστικών κινήσεων στα πλαίσια του μακροπρόθεσμου σχεδιασμού επιχειρησιακών απαιτήσεων, παρέμεινε στο στάδιο της έκφρασης ενδιαφέροντος, χωρίς ουσιαστική προώθηση των διαδικασιών.

Έτσι αυτή την στιγμή το Τουρκικό Πολεμικό Ναυτικό, έχει παραγγείλει και αναμένει την παράδοση 12 κορβετών Mil-Gem εγχώριας σχεδίασης και κατασκευής και 6 υποβρυχίων Type 214 αναερόβιας προώθησης (όμοια με αυτά που πριν 10 χρόνια παρήγγειλε η Ελλάδα και σήμερα αρνείται να παραλάβει). Ως αντιστάθμισμα η Ελλάδα σκέφτεται την παραλαβή 4 υποβρυχίων Type 214 που ίσως τελικά μειωθούν σε 3, αναμένει την παραλαβή 2 πυραυλακάτων Super Vita και τέλος 3 εκσυγχρονισμένα υποβρύχια Type 209. Παραγγελία μεγάλων μονάδων μάχης (φρεγατών) ή έστω εκσυγχρονισμού των 4 φρεγατών ΜΕΚΟ 200, δεν έχει αξιωθεί ακόμη να δρομολογήσει.
Άραγε το Πολεμικό Ναυτικό, θα βρει σήμερα τον μεγάλο εθνικό ευεργέτη, ο οποίος θα προσφέρει ανιδιοτελώς τμήμα του πλούτου που έχει συσσωρεύσει, για να προσφέρει στην Ελλάδα έναν ΓΕΩΡΓΙΟ ΑΒΕΡΩΦ ΙΙ; Όπως είναι προφανές επανάληψη φαινομένων τύπου Στρατιωτικού Συνδέσμου, δεν νοείται στην σημερινή εποχή. Πάντως η εφοπλιστική οικογένεια, η μεγάλη αυτή ναυτική οικογένεια της Ελλάδας, όπως και άλλοι οικονομικοί παράγοντες (βλέπε περίπτωση Ολυμπιακής) είναι πιστεύουμε σε θέση να αναλάβουν μια πρωτοβουλία αυτής της μορφής, η οποία θα πραγματοποιήσει ένα τέτοιο όνειρο για το σημερινό Πολεμικό Ναυτικό και την Ελλάδα.

Σχετικά άρθρα :

• Μνημόσυνο στο άνθρωπο Γεώργιο Αβέρωφ: 110 χρόνια από τον θάνατό του
• Γεώργιος Αβέρωφ : Τιμή όχι μόνο στα πλοία, αλλά και σε αυτούς χάρις στους οποίους αποκτήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα...

Μνημόσυνο στο άνθρωπο Γεώργιο Αβέρωφ: 110 χρόνια από τον θάνατό του

Αθόρυβα θα περάσει και αυτή η επέτειος από τον θάνατο ενός μεγάλου Έλληνα. Η ιστορική μνήμη του Ελληνικού Λαού τείνει να λησμονήσει μεγάλες μορφές αυτού του τόπου, πρότυπα προσφοράς και αγάπης προς το κοινωνικό σύνολο, ιδανικά για την προβολή και ανάδειξή τους από την πολιτεία ως παράδειγμα στην νέα γενιά. Όπως σημειώσαμε σε προηγούμενη ανάρτηση, στις 15 Ιουλίου, συμπληρώνονται 110 χρόνια από τον θάνατο του Γεωργίου Αβέρωφ και η εικόνα εγκατάλειψης του τάφου του στο Α’ Νεκροταφείο, κάθε άλλο παρά μεγαλείο, δόξα και υπερηφάνεια αποπνέουν. Έως σήμερα τα απορρίμματα και η χλωρίδα που έχει εμφανιστεί στο μαρμάρινο μαυσωλείο, εξακολουθούν και μολύνουν όχι μόνο το μνημείο αλλά και τον νεκροθάλαμο.

Το Πολεμικό Ναυτικό, σύντομα πρόκειται να εορτάσει τα 100 έτη από την αγορά του θωρακισμένου καταδρομικού ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΒΕΡΩΦ, το οποίο μόνον χάρις στην γενναιοδωρία και τον οραματισμό του δωρητή έγινε δυνατόν να αγοραστεί. Κατ’ επέκταση τα οφέλη από τους Βαλκανικούς Πολέμους και η απελευθέρωση του υπόδουλου Ελληνισμού το 1912, οφείλονται όχι μόνο στους πρωταγωνιστές στα πεδία των μαχών, αλλά και στους «στρατιώτες» όπως ο Γεώργιος Αβέρωφ, που σε ανύποπτο χρόνο συνεισέφεραν απλόχερα και προκαταβολικά , με τον δικό τους μεγαλειώδη και εμπνευσμένο τρόπο.

• Θα θυμηθεί όμως η οικογένεια του Πολεμικού Ναυτικού να καταθέσει έστω ένα στέφανο στον τάφο του χρηματοδότη του πλοίου;
• Θα τελέσει έστω ένα τρισάγιο στην μνήμη του;
• Θα έχει ποτέ κανείς την ιδέα να ονομαστεί ένα νέο πλοίο ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΒΕΡΩΦ 2, ώστε τα νερά του Αιγαίου και οι κάτοικοι του, να νοιώσουν και πάλι την κυρίαρχη και προστατευτική του παρουσία;

Ο Γεώργιος Αβέρωφ πέθανε στην Αλεξάνδρεια στις 15 Ιουλίου 1899 και κηδεύτηκε μέσα σε πάνδημο πένθος του Ελληνισμού. Η ελληνική κυβέρνηση στις 22 Απριλίου 1908 έστειλε το εύδρομο ΜΙΑΟΥΛΗΣ στην Αλεξάνδρεια και με τιμές μετέφερε την σορό του στην Ελλάδα. Η υποδοχή του νεκρού από τον Αθηναϊκό λαό και την πολιτική και στρατιωτική ηγεσία ήταν παλλαϊκή. Ολόκληρος ο αθηναϊκός λαός και πολλές στρατιωτικές μονάδες κινητοποιήθηκαν για να δείξουν με τον τρόπου τους την ευγνωμοσύνη, συνοδεύοντας τον νεκρό στην οριστική κατοικία του στην πατρώα γή. Ο Δήμος Αθηνών, ο οποίος του είχε προσφέρει αργυρούν στέφανο ως ένδειξη της αναγνώρισης της προσφοράς του, λησμόνησε κι αυτός απ’ ό,τι φαίνεται τον μεγάλο Ηπειρώτη.

Το μαυσωλείο σήμερα.Προσπαθήσαμε να μαζέψουμε ό,τι σκουπίδια μπορέσαμε απο την είσοδο του νεκροθαλάμου.Η εικόνα παραμένει αποκαρδιωτική.

Οι παρακάτω γραμμές αποτελούν ένα μικρό μνημόσυνο στην μνήμη ενός θεμελιωτή του σύγχρονου Ελληνικού Κράτους, γιατί μια ένεση ιστορικής μνήμης την θεωρούμε απαραίτητη σήμερα. Αντιγράφουμε από το έργο του Ναυάρχου Σταθάκη Νικολάου

«Θ/Κ Γ. ΑΒΕΡΩΦ»: «Στο στερέωμα των μεγάλων ευεργετών του έθνους λάμπει ήλιος ανάμεσα σε άστρα, ο Γεώργιος Αβέρωφ. Είναι παράδειγμα φλογερού πατριώτη, αγνού ιδεολόγου, ανθρωπιστή, στην πιο τέλεια έκφραση και οραματιστή. Προσέφερε στον τόπο που γεννήθηκε, εκεί που εργάστηκε στα ξένα και στην πατρίδα, περισσότερα από κάθε άλλον. Ο τίτλος του «μεγάλου ευεργέτου» που η πατρίς ευγνωμονούσα του απένειμε, είναι ταπεινή προσλαλιά μπροστά στο εκπληκτικό και ανεπανάληπτο έργο του.

Ο Γεώργιος ήταν το στερνοπαίδι ανάμεσα από 7 αδέλφια και γεννήθηκε στο Μέτσοβο της Ηπείρου στις 15 Αυγούστου 1818. Ο πατέρας του Μιχάλης και η μητέρα του Ευδοκία, καταγόντουσαν από παλιές φύτρες, αλλά είχαν οικονομικά ξεπέσει. Όσο έμενε στο χωριό και δεν πήγαινε στο σχολείο, βοσκούσε τα πρόβατα του πατέρα του. Στο δημοτικό σχολείο του Μετσόβου, που διατηρούσε την παράδοση των σχολών του γένους, έμαθε τα στοιχειώδη γράμματα και την ιστορική αυτογνωσία της φυλής μας. Η σπίθα της ιστορικής γνώσης που μεταλαμπαδεύτηκε μέσα του, έγινε φλόγα και πυρσός, που καταύγασε τα πατριωτικά του οράματα, ως το τέλος της ζωής του.

Η εικόνα της εγκατάληψης.Αξίζει τέτοιας τύχης το μαυσωλείο του ανθρώπου που ευεργέτησε τόσο αυτό τον τόπο?

Όπως οι περισσότεροι νέοι της εποχής του, που ανήκαν σε πολυμελείς οικογένειες και δεν είχαν οικονομικές δυνατότητες, πήρε το δρόμο της ξενιτιάς, για «να κάνει την τύχη» του. Ο μεγαλύτερος αδελφός του, ο Αναστάσης είχε προηγηθεί και εργαζόταν υπάλληλος στην εμπορική επιχείρηση του θείου του Ν. Στουρνάρα, στο Κάιρο της Αιγύπτου. Η μάνα του, που λάτρευε το στερνοπαίδι της, τον αποχωρίστηκε με κόπο και τον ευλόγησε «χώμα να πιάνει, μάλαμα να γίνεται». Ο νεαρός Γεώργιος και φιλόστοργος γιός, ορκίστηκε φεύγοντας να κτίσει εκκλησία στον Άγιο Γεώργιο, στο μέρος που στεκόταν και τον αποχαιρέτησε η μάνα του. Η πρώτη υπόσχεση, ο πρώτος κρίκος αλυσίδας από προσφορές που θα τηρήσει και θα κάνει όραμα μακριάς αλυσίδας από φωτεινές ευεργεσίες και ανεπανάληπτες προσφορές. . .

Ύστερα από 20 χρόνια, το 1860, φεύγει από το Κάιρο και τον αδελφό του και εγκαθίσταται στην Αλεξάνδρεια όπου ανοίγει δική του πια επιχείρηση. Πετυχαίνει και εξαγάγει στη Ρωσία μεγάλη ποσότητα χουρμάδες και επειδή η Ρωσική κυβέρνηση είχε θεσπίσει ανταλλαγή προϊόντων αντί πληρωμής, ζήτησε και πήρε χρυσονήματα («μπιρσίμ»). Αυτή ήταν και η πρώτη του εμπορική πράξη, σαν ανεξάρτητου επιχειρηματία. Στέφθηκε από απίστευτη επιτυχία. Έτυχε εκείνο τον καιρό να παντρεύεται ένας Αιγύπτιος πασάς και κατά τα έθιμα έπρεπε οι παριστάμενοι στο γάμο να φορούν χρυσοκέντητες στολές. Τα χρυσονήματά του γίνηκαν κυριολεκτικά ανάρπαστα, σε πολλαπλάσια τιμή. . .

Με άλματα χάρις στο εμπορικό του δαιμόνιο, μεγιστοποίησε την περιουσία του και το 1870 δεν ήταν ένας από τους μεγάλους στον εμπορικό κόσμο της Αιγύπτου, αλλά ο πρώτος! Αμέσως, μόλις στάθηκε οικονομικά στα πόδια του και πριν ακόμα δημιουργήσει τη μεγάλη του περιουσία, άρχισε το αγαθό του έργο. Ήταν ο άνθρωπος που τον διέκρινε αλτρουϊσμός και συμπόνοια για τον άλλον. Η σκέψη του δεν είχε αφήσει ποτέ τον τόπο που γεννήθηκε και στο μικρό τότε χωριό του το Μέτσοβο, ανοίγει απλόχερα τους κρουνούς της αγάπης του. Πάνω από 100.000 χρυσές λίρες έστειλε στο Μέτσοβο και με τη συμβολή του αυτή κυριολεκτικά το μεταμόρφωσε. Έγιναν οι δρόμοι του χωριού, οι πλατείες, οι μαρμάρινες βρύσες. Χτίστηκαν εκκλησίες, σχολεία, το οικοτροφείο και άλλα ιδρύματα. . .

‘Υστερα στράφηκε στον τόπο που ζούσε, την Ελληνκή κοινότητα της Αλεξάνδρειας. Πρώτα απ’ όλα την Ελληνική κοινότητα την στήλωσε στα πόδια της, πληρώνοντας όλα της τα χρέη. Δεν έφτασε μόνο σ’ αυτό, αλλά την προικοδότησε με σεβαστό ποσό, για αποθεματικό, έτσι που να μην έχει να αντιμετωπίσει στο μέλλον παρόμοιες δυσκολίες. Ύστερα έκτισε μεγάλο νοσοκομείο – που στην εποχή του εντυπωσίασε για την πολυτέλεια και την λειτουργικότητα – το εξόπλισε με το πιο σύγχρονο υγιειονομικό υλικό της εποχής και για αρκετά χρόνια μετά, επλήρωνε και όλα τα έξοδα λειτουργίας του. Ξέροντας σαν μετανάστης, την αξία της ελληικής μόρφωσης, για να μην αλλοτριωθεί η εθνική ταυτότητα και μνήμη, άνοιξε το κουτί της Πανδώρας της μέριμνάς του στην εκπαίδευση. Ίδρυσε σχολεία, δημοτικό, γυμνάσιο, λύκειο, παρθεναγωγείο, σύμφωνα με τα πρότυπα τα Ελληνικά, αλλά και υιοθετώντας προωθημένες μεθόδους διδασκαλίας μέσα από τα αντίστοιχα Ευρωπαϊκά. . . Το έργο του στην Αλεξάνδρεια συμπλήρωσε με την ανέγερση του ναού του Ευαγγελισμού που έγινε η μητρόπολη του Ελληνισμού στην Αίγυπτο. . .

Αμέσως μετά το ενδιαφέρον του στρέφεται στην κοιτίδα, στην Ελλάδα. Το 1868 βοηθάει χρηματικά τους επαναστάτες στην Κρήτη. Δαπανά 40.000 χρυσές λίρες για την ανέγερση της Στρατιωτικής Σχολής Ευελπίδων και άλλες 12.000 χρυσές λίρες για το Εφηβείον που φέρει το όνομά του και τις γυναικείες φυλακές. Η πρώτη του προσφορά στην Αθήνα, είναι προς το Πολυτεχνείο της που άρχισε να κτίζεται με έξοδα των συμπατριωτών του Στουρνάρα και Τοσίτσα πάνω σε σχέδιο του Λυσσάνδρου Καυταντζόγλου. Αλλά το έργο δεν ολοκληρωνόταν γιατί είχε υπερβεί ποσόν των δωρητών. Ο Αβέρωφ προσφέρει 50.000 χρυσά φράγκα για να τελειώσει το ένα μόνο: να ονομαστεί «Μετσόβιο». Δεν έχει τίποτα το προσωπικό το αίτημά του, θέλει να τιμήσει την γενέτειρα. . . Πληρώνει ακόμα για να γίνουν οι μαρμάρινοι αδριάντες του Ρήγα Φεραίου και του Πατριάρχη Γρηγορίου του Ε’ που βρίσκονται και σήμερα μπροστά από τα Προπύλαια του Πανεπιστημίου της Αθήνας. Το ενδιαφέρον του στην παιδεία δεν περιορίζεται μόνο στην υποδομή της, χρηματοδοτεί την έκδοση βιβλίων και μεταξύ αυτών τη «Γενική Ιστορία» του Βερναρδάκη.

Για να βοηθήσει το ξεπέρασμα της οικονομικής κρίσης που είχε έντονα εκδηλωθεί στην Ελλάδα συνομολογεί με την Κυβέρνηση Τρικούπη δάνειο 70.000 χρυσών λιρών. Αλλά το έργο του δεν σταματάει έως εδώ: το 1895 ο Γάλλος βαρώνος ντε Κουμπερντέν οραματίζεται την ανασύσταση των Ολυμπιακών αγώνων, όχι μόνο αυτό, η πρώτη τους πανηγυρική έναρξη, να γίνει στην κοιτίδα, την Ελλάδα! Διαλέγεται η Αθήνα. Όμως η πρόταση κινδυνεύει να αποτύχει γιατί η Αθήνα δεν διέθετε κατάλληλο χώρο. Αναγκαστικά θα επιλεγόταν άλλη πρωτεύουσα. Τότε κινητοποιήθηκαν όλοι με επικεφαλής το Δήμαρχο Αθηναίων Τίμο Φιλήμωνα, ο οποίος είχε βάλει στόχο το ξαναχτίσιμο και αναμαρμάρωση του αρχαίου σταδίου της Αθήνας, που είχε φέρει στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη. Όμως η δαπάνη που απαιτούσε ήταν κολοσσιαία και ξέφευγε όχι μόνο από κάθε δυνατότητα του δήμου αλλά και του ελληνικού προϋπολογισμού. Είναι τότε που ο δήμαρχος εισηγήθηκε να προσφύγουν στο Γ. Αβέρωφ, τον ακαταπόνητο αρωγό σε κάθε ανάγκη της πατρίδας. Αποφασίστηκε από το δημοτικό συμβούλιο και στέλνεται στην Αλεξάνδρεια ο αρχιτέκτονας Αν. Μεταξάς να μεσιτεύσει στον Αβέρωφ και με τη φλόγα του δημιουργού, να πείσει το μεγάλο Ευεργέτη να αναλάβει το έργο. . . Με συγκίνηση και ενθουσιασμό το αναλαμβάνει. Διαθέτει 1.000.000 χρυσά φράγκα!

Η διαθήκη του είναι το επιστέγασμα του ηθικού του μεγαλείου και της πανεθνικής προσφοράς του. Αφήνει: 1.500.000 χρυσές δραχμές για την Κοινότητα Αλεξανδρείας και τα ιδρύματά της, 900.000 δραχμές στα κοινωφελή έργα του Μετσόβου, 500.000 δραχμές στο Μετσόβειο Πολυτεχνείο, 500.000 στη Γεωργική Σχολή Λάρισας, 500.000 δραχμές στο Ωδείο Αθηνών, και 1.000.000 δραχμές για την συμπλήρωση του Παναθηναϊκού Σταδίου. Ωστόσο η φιλογένειά του δεν σταματάει ως εδώ, στην παράγραφο 13 της διαθήκης υπάρχει συγκλονιστικ αναφορά για το Έθνος: οραματίζεται την απελευθέρωση του υπόδουλου Ελληνισμού και αυτός – ορεσίβια φύτρα – σε υπέρλογο φωτισμό της σκέψης, τοποθετεί στη θάλασσα, κύριο άξονα του αγώνα της! «Αφίνω εις το έθνος μου είκοσι Νο 20 μερίδια, το δε εκκαθαρισθησόμενον ποσόν, οφείλει να κατατεθή εις την Εθν. Τράπεζαν της Ελλάδος επί τόκω, ίνα δια του τόκου και του κεφαλαίου η Ελλ. Κυβέρνησις ναυπηγήση ισχυρόν καταδρομικόν πλοίον, διεσκευασμένον ούτως ώστε να χρησιμεύση και ως ανωτέρα εκπαιδευτική σχολή δοκίμων του Βασιλ. Ναυτικού, προς τε πρακτικήν και θεωρητική τελειοποίησιν αυτών. Το πλοίον αυτό θα φέρη το όνομά μου, το περίσσευμα το οποίον θέλει προκύψει θα μένη κατατεθειμένον εντόκως παρά τη Τραπέζη, ίνα χρησιμεύση δια τον αυτόν σκοπόν, εις κατασκευήν δηλαδή νέου τοιούτου πλοίου, όταν το πρώτον καταστή άχρηστον».

Διαβάστε περισσότερα...

Γεώργιος Αβέρωφ : Τιμή όχι μόνο στα πλοία, αλλά και σε αυτούς χάρις στους οποίους αποκτήθηκαν

Το θωρακισμένο εύδρομο Γ.Αβέρωφ

Εφέτος συμπληρώνονται 100 έτη από τότε που αγοράστηκε το θωρακισμένο καταδρομικό ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΒΕΡΩΦ. Το πλοίο της νίκης, το πλοίο χάρις στο οποίο το 1912-1913, επετεύχθη η έως σήμερα ελληνική κυριαρχία στο Αιγαίο, στις δύο ναυμαχίες της Έλλης και της Λήμνου. Με τις ναυμαχίες αυτές, σφραγίστηκε η απελευθέρωση των νησιών του Βορειοανατολικού Αιγαίου (μαζί με τις άτυχες Ίμβρο και Τένεδο που ανέπνευσαν τον αέρα της ελευθερίας για 11 μόνο χρόνια).

Είμαστε σίγουροι ότι η οικογένεια του ΠΝ και ιδίως οι αρμόδιοι που είναι υπεύθυνοι για την συντήρηση του θαυμάσιου πλοίου/μουσείου, θα έχουν φροντίσει να οργανώσουν ανάλογες εορταστικές εκδηλώσεις, για την μοναδική αυτή επέτειο του ένδοξου Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού. Το υπερήφανο ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΒΕΡΩΦ θα ξαναζωντανέψει με αυτόν τον τρόπο, νοερά στον σημερινό Έλληνα, τις στιγμές της καθέλκυσης, του κατάπλου και του πολεμικού απόπλου, έως την ορμητική επίθεσή του υπό τον Ναύαρχο Κουντουριώτη, εναντίον του «εχθρού του γένους».

Ωστόσο, το ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΒΕΡΩΦ, αποτελεί μια ιδιαιτερότητα για το ΠΝ, όχι μόνο εξαιτίας της δράσης του στους ελληνικούς αγώνες, μα και εξαιτίας της γενναιόδωρης προσφοράς του 1/3 περίπου της αξίας του, από τον εθνικό ευεργέτη Γεώργιο Αβέρωφ (1819-1899), ο οποίος μεταξύ των μεγάλων προσφορών στην πατρίδα, είχε το όραμα της χρηματοδότησης αγοράς ενός πλοίου, όταν στην διαθήκη του προέβλεψε την κατάθεση ποσού: «ίνα δια του τόκου και του κεφαλαίου η Ελληνική Κυβέρνησις ναυπηγήση ισχυρόν καταδρομικόν πλοίον».

Τι το ωραιότερο λοιπόν για το ΠΝ να σχεδιάσει τον συνδυασμό των εκδηλώσεων τόσο για το πλοίο, όσο και για τον μεγάλο άνδρα, του οποίου ο αδριάντας στέκεται υπερήφανα, εμπρός από το Παναθηναϊκό Στάδιο, του οποίου επίσης δέχθηκε να αναλάβει χρηματικώς την αναμαρμάρωση. Εφέτος λοιπόν συμπληρώνονται 110 έτη από τον θάνατό του (15/07/1899) και 191 έτη (15/08/1818) από την γέννηση του μεγάλου αυτού Έλληνα.

Η ιδέα όμως διεξαγωγής εκδηλώσεων τιμής, εμπρός από τον τάφο του Γεωργίου Αβέρωφ, θα αντιμετωπίσει ουσιαστικό πρόβλημα. Σήμερα στο Α’ Νεκροταφείο Αθηνών, αμέσως μετά την είσοδο στην αριστερά πλευρά και δίπλα από τους τάφους των Αρχιεπισκόπων Ελλάδος, ορθώνεται υπερήφανο μαυσωλείο προς τιμήν του. Τον Απρίλιο του 1908 η ελληνική κυβέρνηση έστειλε στην Αλεξάνδρεια το εύδρομο ΜΙΑΟΥΛΗΣ και μετέφερε την σορό του στο χώμα της πατρίδας, ανάμεσα στους μεγάλους που ανέδειξε το Έθνος.
Ωστόσο η κατάσταση του μαυσωλείου, κάθε άλλο παρά υπερηφάνεια και δόξα αναδίδει, παρά θλίψη και δάκρυ. Στα σκαλοπάτια που οδηγούν στον νεκροθάλαμο, έχουν φυτρώσει πάνω από το μάρμαρο, αγριολούλουδα, ακόμα δε και ….συκιές. Μαζί με τα απαραίτητα απορρίμματα, η παραβιασμένη θύρα και το σπασμένο τζάμι, ολοκληρώνουν την εικόνα της εγκατάλειψης. Στην δε βάση του μνημείου (κυρίως στο οπίσθιο μέρος), ξερολούλουδα ξεφυτρώνουν από το μάρμαρο, επιτείνοντας τον σκεπτικισμό του περαστικού.

Η πίσω πλευρά του μαυσωλείου με αγκάθια και ξερολούλουδα

Στα σκαλοπάτια του νεκροθάλαμου, αγριολούλουδα ,αγριόχορτα και απορρίματα.H πόρτα παραβιασμένη και τα τζάμια σπασμένα.Μια εικόνα που δεν μας τιμά σαν Έλληνες

Γενική άποψη του μαυσωλείου του Γ.Αβέρωφ

Θα προτείναμε στο Γενικό Επιτελείο Ναυτικού να αδράξει την ευκαιρία αυτής της διπλής επετείου που εορτάζεται εφέτος. Η φροντίδα και ο καλλωπισμός του μαυσωλείου (έως τις 15 Ιουλίου), είναι κάτι το απλό, αλλά πολύ σημαντικό και το Πολεμικό Ναυτικό μπορεί να δείξει την στοργή και τον σεβασμό που αρμόζει. Τι το ωραιότερο εκτός των εκδηλώσεων επί του πλοίου, η ηγεσία ολοκλήρου του Πολεμικού Ναυτικού, μαζί με μαθητές της Σχολής Ναυτικών Δοκίμων, να προσέλθουν σε «προσκύνημα» εμπρός από το Μαυσωλείο του Γεωργίου Αβέρωφ, τελώντας μνημόσυνο στην ιερή του μνήμη; Κάνουμε έκκληση στο ΠΝ, το οποίο πιστεύουμε γνωρίζει να τιμά τους «ανθρώπους του» και πιστεύουμε ότι θα φροντίσει για την αποκατάσταση του μαυσωλείου του Γεωργίου Αβέρωφ.

ΥΓ 1. Ο ερευνητής που θα επιχειρήσει να μάθει την ακριβή ημερομηνία υπογραφής του συμβολαίου για την αγορά του θωρακισμένου καταδρομικού Γ. ΑΒΕΡΩΦ, θα συναντήσει ανυπέρβλητα εμπόδια, αλλά και λανθασμένες καταγραφές. Ακόμη και η επίσημη ιστοσελίδα του πλοίου/μουσείου δεν αναφέρεται σε αυτήν. Ορισμένες πηγές λανθασμένα σημειώνουν ως σχετική ημερομηνία τις 30 Νοεμβρίου 1909. Ωστόσο η υπογραφή έγινε στην Αθήνα στις 30 Οκτωβρίου 1909.

ΥΓ 2. Μήπως το ΠΝ θα έπρεπε να σκεφθεί σοβαρά το ενδεχόμενο μία από τις έξι φρεγάτες που σκέπτεται να αγοράσει να ονομαστεί Γ. ΑΒΕΡΩΦ ΙΙ; Η συνέχεια στην ιστορία του ΠΝ θα πρέπει να εξασφαλιστεί με έναν νέο ΑΒΕΡΩΦ να σχίζει τα νερά του Αιγαίου.

"Αβέρωφ ΙΙ". . Μια εικόνα απο το κοντινό μέλλον?

Διαβάστε περισσότερα...

Βγάζουν από τη λήθη το θωρηκτό Αβέρωφ

Συμπληρώνονται σε λίγους μήνες εκατό χρόνια από την καθέλκυση του θωρηκτού «Αβέρωφ», του πλοίου που συμμετείχε σε δύο Παγκόσμιους Πολέμους και σήμερα διηγείται την ιστορία του, τη ναυτική ιστορία της χώρας μας στο Φαληρικό Δέλτα. Από το 1984 που το πλοίο μεταφέρθηκε στο Φάληρο γίνονται εργασίες αποκατάστασής του και σήμερα έχει αποκατασταθεί περίπου το 75%.

Βέβαια η οικονομική κρίση των τελευταίων χρόνων έχει χτυπήσει και το ιστορικό πλοίο, το οποίο έχει ως μοναδικό του έσοδο το εισιτήριο του 1,5 ευρώ που πληρώνουν οι επισκέπτες του.

«Οι εργασίες στο πλοίο γίνονται με σεβασμό στον μουσειακό του χαρακτήρα» εξηγεί ο κυβερνήτης του πλοίου κ. Γαβαλάς, γι αυτό και προχωρούν με αργούς ρυθμούς. Το πλοίο επισκευάζεται κομμάτι κομμάτι, εκατοστό προς εκατοστό. Τα περισσότερα μέρη του έχουν αποκατασταθεί και είναι επισκέψιμα. Εκεί ο κάθε επισκέπτης μπορεί να μυηθεί στην πολεμική ναυτική ιστορία της χώρας μας αποκτώντας εικόνα για τη ζωή του πλοίου.

Το θωρηκτό «Αβέρωφ» αποκτήθηκε λόγω της ανάγκης της Ελλάδας να αποκτήσει αξιόμαχο στόλο μετά τον ελληνο-τουρκικό πόλεμο του 1897. Για την ανανέωση του Στόλου η τότε κυβέρνηση Μαυρομιχάλη είχε απευθυνθεί στα Ναυπηγεία Ορλάντο στο Λιβόρνο της Ιταλίας, όπου εκείνη ακριβώς την εποχή κατασκευαζόταν ένα θωρηκτό - καταδρομικό το οποίο είχε παραγγελθεί και επρόκειτο να χρησιμοποιηθεί από το ιταλικό Ναυτικό.

Ομως, η ακύρωση της παραγγελίας από τη μεριά των Ιταλών και η άμεση προκαταβολή του 1/3 της συνολικής αξίας του πλοίου επέτρεψαν την απόκτηση του θωρηκτού από την Ελλάδα. Το ποσό της προκαταβολής προήλθε από τη διαθήκη του Γεωργίου Αβέρωφ, ενώ τα 2/3 καλύφθηκαν με εξωτερικό δανεισμό.

Το 10.200 τόνων θωρακισμένο εύδρομο (όπως ακριβέστερα περιγράφεται) είχε ιταλικές μηχανές 19.000 ίππων, 22 γαλλικούς λέβητες, γερμανικές γεννήτριες και αγγλικά πυροβόλα 190 και 234 χιλιοστών τύπου Armstrong. Η μέγιστη ταχύτητα που ανέπτυσσε το θωρηκτό ήταν 23 κόμβοι.

Το «Γ. Αβέρωφ» καθελκύστηκε στις 27 Φεβρουαρίου 1910 (12 Μαρτίου με το νέο ημερολόγιο) και την 11η Σεπτεμβρίου 1911 κατέπλευσε στο Φάληρο, όπου έγινε δεκτό από τους Ελληνες με ενθουσιασμό. Με το τέλος του πολέμου το θωρηκτό, έχοντας εκπληρώσει το χρέος του, αγκυροβόλησε, μαζί με τον υπόλοιπο στόλο, στο Φάληρο, στις 17 Οκτωβρίου 1944, φέρνοντας πίσω στην πατρίδα την τότε ελληνική κυβέρνηση. Ομως το πλοίο είχε «γεράσει» και το 1952 διατάχθηκε ο παροπλισμός του. Από το 1956 μέχρι το 1983, το θωρηκτό βρέθηκε πρυμνοδετημένο στον Πόρο.

Το 1984 το Πολεμικό Ναυτικό αποφάσισε να το αποκαταστήσει ως μουσείο πλέον και έτσι, μετά τριάντα χρόνια στο περιθώριο, το θωρηκτό ξεκίνησε τη νέα του πορεία. Την ίδια χρονιά το πλοίο ρυμουλκήθηκε από τον Πόρο και κατέληξε στο Φάληρο, όπου άρχισαν οι εργασίες αποκατάστασής του.

Το μέγεθος της δαπάνης για τη σταθεροποίηση - αποκατάσταση από το 1985 μέχρι σήμερα είναι μεγάλο και ένα μεγάλο μέρος των δαπανών προήλθε από δωρεές ιδιωτών. Η τελευταία ωστόσο μεγάλη δωρεά που έχει γίνει ήταν της κυπριακής κυβέρνησης το 1996 (περίπου 10 εκατομμύρια δραχμές).

Οι εργασίες αποκατάστασης δεν αφορούν μόνο τα μέρη του πλοίου, αλλά και τη διάσωση του αρχείου του. Προχωρά δηλαδή η πλήρης ψηφιοποίηση των γραπτών κειμένων και των εικόνων που βρέθηκαν ή που αφορούν το πλοίο και έχει ολοκληρωθεί σχεδόν το 80%.

Εκκληση
Προκειμένου να εξευρεθούν πόροι πέραν της έκκλησης για δωρεές στο πλοίο ώστε να μπορέσει να περατώσει τις απαιτούμενες εργασίες, έχει αποφασιστεί η αύξηση του συμβολικού εισιτηρίου, το οποίο σήμερα είναι 1,5 ευρώ για όλους τους επισκέπτες.

Και είναι αρκετοί αυτοί που το επισκέπτονται, όχι μόνο από την Ελλάδα αλλά και από το εξωτερικό. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 2004 κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων οι επισκέπτες στο πλοίο έφθασαν τους 24.000, ενώ την τετραετία 2004-2008 ο μέσος όρος επισκέψεων τον χρόνο έφθασε τις 20.000.

Μόνο το 2008 το επισκέφθηκαν 25.200 άτομα, κυρίως μαθητές και σχολεία που παρακολουθούν τις ειδικές ξεναγήσεις στο πλοίο, σύμφωνα με το πρόγραμμα που έχει αναπτυχθεί σε συνεργασία με το Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο.

ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΙΩΑΝΝΑ ΗΛΙΑΔΗ
ΦΩΤΟ: ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗΣ , EΘΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα...