Σενέρ Λεβέντ: "Τούρκοι πέταξαν οστά αγνοουμένων στην θάλασσα το 1996"

Tα οστά των εικονιζόμενων αιχμαλώτων Α.Κορέλη,
Π.Νικολάου,Χ. Σκορδή, Γ. Παπαγιάννη και
Γ.Χατζηκυριακού ανακαλύφθηκαν σε
ομαδικό τάφο το 2009

Η επιχείρηση έγινε λίγο καιρό μετά τις δολοφονίες του Τάσου Ισαάκ και του Σολωμού Σολωμού.

Μια συγκλονιστική αποκάλυψη που αφορά τη συστηματική καταστροφή των ομαδικών τάφων Ελληνοκυπρίων αγνοουμένων του 1974, από το τουρκικό κράτος το 1996, έκανε στη στήλη του στην «Αφρίκα» και στη χθεσινή έκδοση του «Πολίτη», ο Τουρκοκύπριος δημοσιογράφος Σενέρ Λεβέντ.

Γράφει για την απόκρυψη των μαζικών εγκλημάτων του τουρκικού στρατού σε βάρος ανυπεράσπιστων Ελληνοκυπρίων αιχμαλώτων και επικαλείται τη μαρτυρία αυτόπτη μάρτυρα ότι «μετά την ίδρυση της επιτροπής αγνοουμένων εδώ, προκλήθηκε πανικός και ανησυχία στην Τουρκία» και έτσι, το 1996, «έστειλαν από την Τουρκία μια ειδική ομάδα στο νησί για να βρει και να καταστρέψει τους τάφους εκείνους».

Προσθέτει, ο Σενέρ Λεβέντ, ότι «ήταν μια επιχείρηση που διεξήχθη με πολλή μυστικότητα. Οι ομαδικές σφαγές Ελληνοκυπρίων διενεργήθηκαν ειδικά μετά το μεγάλο έγκλημα στα χωριά Μάραθα, Αλόα και Σανδαλάρη. Άρχισαν δολοφονίες Ελληνοκυπρίων αιχμαλώτων -παιδιών, ηλικιωμένων- χωρίς διακρίσεις από οργισμένους Τούρκους στρατιώτες και μερικούς Τουρκοκύπριους. Όσοι γνώριζαν, έδειξαν τους τάφους που ήξεραν, στην ειδική ομάδα που ήρθε από την Τουρκία. Στην Αφάνεια, στην Άσσια, στο Μπέκιοϊ, στο Τζιάος. Πήγαν και στο Βαρώσι που είναι κλειστό για χρόνια.

Εκεί υπήρχαν κάποιοι που δολοφονήθηκαν και θάφτηκαν μέσα σε χαβούζες για να αποφευχθεί ο κόπος του σκαψίματος τάφων. Και στοιβάχτηκε χώμα πάνω τους. Έγινε εκταφή όσων βρίσκονταν σε ομαδικούς τάφους. Φορτώθηκαν σε καμιόνια. Μεταφέρθηκαν και ρίχτηκαν στη θάλασσα. Και να που μας το ψιθυρίζουν στο αφτί μετά από τόσα χρόνια. Αν όλα αυτά αληθεύουν, σημαίνει ότι άδικα ψάχνουν όσοι τους αναζητούν. Δεν μπορούν να τους βρουν».

Ο Σενέρ Λεβέντ γράφει ακόμα ότι ο Τουρκοκύπριος δημοσιογράφος Κουτλού Ανταλί, της εφημερίδας «Γενί Ντουζέν», δολοφονήθηκε τον Ιούλιο 1996 έξω από το σπίτι του από τον τουρκικό στρατό, «για να μην αποκαλύψει το μυστικό του Αποστόλου Βαρνάβα».

Αναφέρεται στην αρθρογραφία του Ανταλί στην εφημερίδα του, σχετικά με την επιδρομή «αστυνομικών» και Τούρκων στρατιωτών στον περίβολο του μοναστηριού του Αποστόλου Βαρνάβα, όπου «ήταν θαμμένοι Ελληνοκύπριοι που είχαν δολοφονηθεί αλλού και τους είχαν θάψει εκεί».

Σύμφωνα με τον Λεβέντ, ο Ανταλί επρόκειτο να αποκαλύψει ότι την επιδρομή εκείνη διέταξε η ειδική ομάδα από την Τουρκία, με στόχο να καταστρέψει τον ομαδικό τάφο.

Κατέληξε ως εξής στο άρθρο του ο Σενέρ Λεβέντ: «Δεν μπορούμε να ξέρουμε τα λείψανα πόσων αγνοουμένων έχουν ριχθεί στη θάλασσα κατά τις επιχειρήσεις αυτές. Για να τους θυμόμαστε αιώνια, μπορούμε μόνο να στήσουμε ένα μνημείο του “αγνώστου θύματος”. Να κοιτάμε αυτό το μνημείο καθημερινά και να ντρεπόμαστε. Αφού ούτε αυτό θα είναι αρκετό για να συγχωρεθούμε».

Κρατώ δύο στοιχεία από το κείμενο του Σενέρ Λεβέντ. Πρώτα, τη διαχείριση που έκαμε το τουρκικό κράτος στα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας που διέπραξε στην Κύπρο το 1974… Καμιά διαφορά από τα δύο αγριότερα καθεστώτα της ανθρώπινης ιστορίας - του γερμανικού ναζισμού και του σοβιετικού σταλινισμού. Προσπάθησαν και οι ναζιστές και οι σταλινιστές να εξαφανίσουν τα ίχνη των εγκλημάτων τους και τα λείψανα των εκατομμυρίων νεκρών που δολοφόνησαν. Δεν τα κατάφεραν.

Κρατώ, κυρίως, το ηθικό ανάστημα του Σενέρ Λεβέντ και του Κουτλού Ανταλί, να ξεγυμνώνουν την εγκληματική δράση του τουρκικού κατεστημένου και να πληρώνουν γι’ αυτό, βαρύ τίμημα - ο δεύτερος, με τη ζωή του.

Είναι και οι δύο δημοσιογράφοι - κι αυτό κάνει τη δημοσιογραφία μιαν ακαταμάχητη περιπέτεια που αξίζει να πεθαίνει κανείς γι’ αυτήν.

Sigma Live

Διαβάστε περισσότερα...

Κηδεύτηκε άλλος ένας ήρωας του 1974

Sigmalive/ΚΥΠΕ  Άλλος ένας ήρωας κηδεύτηκε σήμερα στην κοινότητα του Κάθηκα που έπεσε στην διάρκεια της τουρκικής εισβολής το όνομα του οποίου περιλαμβανόταν στο μακρύ κατάλογο των αγνοουμένων. Πρόκειται για τον Γιώργο Γεωργίου Ιωάννου από τον Κάθηκα, Λοχία του 361 Τάγματος Πεζικού. Ο Γεωργίου κατατάγηκε το Γενάρη του 1973 υπηρέτησε στο Συγχάρι στο Δίκωμο και πριν την β φάση της τουρκικής εισβολής μετακινήθηκε στη Λεπίνη του Παχύαμμου Κερύνειας. Τα οστά του βρέθηκαν σε ομαδικό τάφο – μαζί με άλλους 28 συναγωνιστές του - στο Κορνόκηπο Αμμοχώστου και ταυτοποιήθηκαν με την μέθοδο DNA . Η τύχη του Γιώργου Γεωργίου ηλικίας τότε 19 ετών αγνοείτο από τις 14 Αυγούστου του 74 όταν μαζί με συναγωνιστές του εγκλωβίστηκε στο Πενταδάκτυλο.

H Eξόδιος ακολουθία εψάλη το απόγευμα στον Ιερό Ναό Παναγίας Ευαγγελίστριας στον Κάθηκα, προϊσταμένου του Μητροπολίτη Πάφου Γεωργίου. Επικήδειο λόγο  εκφώνησε ο Πρόεδρος της Βουλής Γιαννάκης Ομήρου . Στην κηδεία παρέστη  εκπροσωπώντας την κυβέρνηση  και ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Άμυνας Χριστάκης Μαλληκίδης .Τον  ήρωα αποχαιρέτησαν και επιζώντες συναγωνιστές του, του 361 τάγματος πεζικού. Στο πλαίσιο του επικηδείου λόγου, ο κ. Ομήρου τόνισε πως η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να καταστήσει απολύτως σαφές προς την Τουρκία ότι συνέχιση της έκνομης συμπεριφοράς της θα οδηγήσει σε οριστικό τερματισμό της ευρωπαϊκής ενταξιακής της πορείας.  «Είναι χρέος όλων όσων ενδιαφέρονται για την ασφάλεια και την σταθερότητα στην περιοχή, να παρέμβουν αποφασιστικά προς την πλευρά της Τουρκίας. Να της υποδείξουν ότι δεν είναι δυνατόν να συνεχίζει μια συμπεριφορά ταραξία και παραβάτη του Διεθνούς Δικαίου. Να την καλέσουν να συμμορφωθεί προς τη διεθνή έννομη τάξη. Ιδιαίτερα από πλευράς Ε.Ε. θα πρέπει να καταστεί απολύτως σαφές προς την Τουρκία ότι συνέχιση της έκνομης συμπεριφοράς της θα οδηγήσει σε οριστικό τερματισμό της ευρωπαϊκής ενταξιακής της πορείας», τόνισε ο Πρόεδρος της Βουλής.
361 Τάγμα Πεζικού: Το εύδαιμον το ελεύθερον

Στην Κύπρο έχουμε πια ξεπεράσει τα όρια. Έχουμε λησμονήσει πως «η ανώτατη αρετή δεν είναι να ’σαι λεύτερος, παρά να μάχεσαι για την ελευθερία»

Μακρύς ο κατάλογος των αγνοουμένων. Από τότε πένθιμα τα καλοκαίρια μας, που νομίζουμε πως τα ζήσαμε. Πώς όμως τα ζήσαμε; Μόνη μας έγνοια η επιβίωση, έτσι χωρίς πυξίδα, χωρίς πολικό αστέρα, με τον φόβο του θανάτου να ορίζει τις μέρες μας, με το βλέμμα του ηττημένου να εξουθενώνει τα χρόνια μας. Βέβαια η οδυνηρή εμπειρία μάς έχει διδάξει πως η ζωή είναι πιο μεγάλη από την αγάπη και πρέπει να τη ζήσουμε. Γιατί μας δόθηκε για να τη νοηματοδοτήσουμε, να της επιδαψιλεύσουμε όλη μας τη δύναμη, να φωτίσουμε με τον χρωστήρα της αγάπης τις σκοτεινές και άθλιες πλευρές της.


Τρεμάμενη η φωνή του δημοσιογράφου στο ραδιόφωνο να φτάνει σε μένα σαν κραυγή. Διαβάζει τα ονόματα 91 ηρώων της τουρκικής εισβολής. Παιδιά 18 και 19 χρονών, που έμειναν εκεί στην αγαπημένη γη και αγωνίστηκαν για την ελευθερία της, κάνοντας πράξη το θουκυδίδειο «το εύδαιμον το ελεύθερον, το δ’ ελεύθερον το εύψυχον κρίναντες μη περιοράσθε τους πολεμικούς κινδύνους». Διαβάζει μόνο τα ονόματά τους και τον τόπο καταγωγής τους. Στο μυαλό μου, όμως, μέσα σε εκκωφαντική ησυχία γράφονται τα ονόματα και οι μορφές των γονιών τους, βλέπω τα αδέλφια τους να παίζουν μαζί τους κάτω από την κληματαριά, βλέπω την πρώτη τους αγάπη να τους περιμένει στο ακροθαλάσσι, βλέπω όσους πολέμησαν μαζί τους να στέκουν όρθιοι με αιμάσσουσες, όμως, τις ψυχές!

Βλέπω όσα δεν πρόλαβαν να ζήσουν… Αγνοούμενους τους ονομάσαμε, ενώ γνωρίζαμε πως είναι ήρωες. Και συνεχίζουμε να το ξεχνούμε και ζούμε τη ζωή μας αδιάφορα, ενώ κάθε βδομάδα κηδεύουμε τα απομεινάρια λειψάνων αυτών των ηρώων. Τους δολοφόνησαν οι Τούρκοι τo 1974, τους «δολοφονούμε» και εμείς σήμερα με τη συνηθισμένη πλέον αδιαφορία της κυπριακής κοινωνίας.

Αφήνουμε μόνους τους γέρους γονείς, αν δεν έφυγαν με τον καημό, τα αδέλφια και τα εγγόνια μπροστά σε ένα μικρό κουτί, που είναι πολύ μικρό για να χωρέσει τη θυσία τους. Τους αφήνουμε μόνους μέσα σε μια σχεδόν άδεια εκκλησία να παρακολουθούν αμίλητοι, με συντροφιά τον ασίγαστο πόνο, τις τιμές που τους αποδίδει τυπικά μια χρεοκοπημένη πολιτεία, να ακούν την ξύλινη και ανούσια γλώσσα των πολιτικών επικήδειων - «επιτήδειων;»- και όχι λόγια που να αξίζουν σε ήρωες. Λόγια που να μιλούν για ανδρεία -«άνδρες;»-, όπως το ομηρικό «Αιέν αριστεύειν και υπείροχον έμμεναι άλλων, μηδέ γένος πατέρων αισχυνέμεν», για αξιοπρέπεια, για την αγάπη στην πατρίδα, για τον αγώνα για απελευθέρωση της γης μας, για όλες εκείνες τις αλήθειες που σήμερα έχασαν τον προορισμό τους και αναζητούν εναγωνίως την αρχική τους κοιτίδα.

Και θα είμαστε πραγματικά πολύ μικροί, αν νομίζουμε πως η αλήθεια είναι υποκειμενική και διαφοροποιείται ανάλογα με το πολιτικό και κομματικό κατεστημένο, τις καθημερινές μας μικρότητες, τον πνευματικό μας νανισμό, την ανοησία μας να πιστεύουμε πως πατρίδα είναι τα οικόπεδά μας, που τα ξεπουλούμε χωρίς αιδώ στον κατακτητή, αυτόν που δολοφόνησε τα παιδιά μας που σήμερα θάβουμε «με τιμές». Λυπούμαι γιατί υποχρεώνομαι να χρησιμοποιήσω δηκτική γλώσσα, αλλά πρέπει να κατανοήσουμε όλοι πως όταν διασαλευθεί η ηθική τάξη, θα ακολουθήσει η Νέμεσις. Και στην Κύπρο έχουμε πια ξεπεράσει τα όρια. Έχουμε λησμονήσει πως «η ανώτατη αρετή δεν είναι να ’σαι λεύτερος, παρά να μάχεσαι για την ελευθερία». Δεν έχουμε, λοιπόν, άλλη επιλογή! Αυτό επιτάσσει η θυσία των ηρώων του 361 Τάγματος Πεζικού.

ΜΑΡΙΑ ΙΩΑΝΝΙΔΟΥ
Φιλόλογος
Πηγή Σημερινή

Διαβάστε περισσότερα...

Βρήκαν στο Τραχώνι τον μικρότερο αγνοούμενο

Οι Τούρκοι δολοφόνησαν βρέφος μερικών μηνών

Λευκωσία: Η πληροφορία είναι συγκλονιστική, αφού σύμφωνα με αυτήν εντοπίστηκαν τα οστά του νεαρότερου αγνοούμενου της τουρκικής εισβολής. Πρόκειται για βρέφος μόλις μερικών μηνών (γεννήθηκε το 1974) που οι Τούρκοι το πήραν από την αγκαλιά της μάνας του και το δολοφόνησαν.

Δολοφόνησαν επίσης τη μητέρα του, την 11χρονη αδελφή της μητέρας του, τη γιαγιά του και άλλους άμαχους. Σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, πρόκειται για τον Ανδρέα Κυριάκου του Κυριάκου από το Τραχώνι Κυθρέας.

Οι ενδείξεις για εντοπισμό του μικρότερου αγνοούμενου της εισβολής προκύπτουν από τον εντοπισμό εννέα λειψάνων αγνοουμένων (συμπεριλαμβανομένων και οστών βρέφους) στα κατεχόμενα, που παραπέμπουν σε ομαδική δολοφονία που διέπραξαν οι Τούρκοι σε βάρος γυναικοπαίδων τον Αύγουστο του 1974.

Σύμφωνα με πληροφορίες του «Φ», τα οστά βρέθηκαν στον παλαιό δρόμο Λευκωσίας-Αμμοχώστου κοντά στο χωριό Τραχώνι και οι εκταφές έγιναν σε δύο φάσεις.

Αρχικά βρέθηκε αριθμός οστών και στη συνέχεια το συνεργείο ανέστειλε την εκσκαφή. Ωστόσο, επανήλθε σε μεταγενέστερο στάδιο και εντόπισε και άλλα λείψανα.

Η ταυτότητα των λειψάνων που έχουν εντοπιστεί θα διαπιστωθεί ίσως σε μερικά χρόνια, εκτός και αν επισπευσθούν οι διαδικασίες ταυτοποίησης των λειψάνων.

Η δολοφονία ανηλίκων και μάλιστα βρεφών στην αγκαλιά της μάνας τους, επιβεβαιώνει για άλλη μια φορά τη βαρβαρότητα και την έλλειψη σεβασμού στη ζωή που επέδειξαν οι Τούρκοι.

Στο μεταξύ, όπως πληροφορείται ο «Φ» σχετικά πρόσφατα βρέθηκε και άλλος ομαδικός τάφος στην περιοχή Χαμίτ Μάντρες. Μέχρι στιγμής στον τάφο βρέθηκαν οκτώ λείψανα και οι εκσκαφές συνεχίζονται. Σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής ενδείξεις, τα λείψανα ανήκουν σε πολίτες.

Πηγή: Φιλελεύθερος

Διαβάστε περισσότερα...

Το βουνό της σιωπής (Μέρος 2ο)

Το δεύτερο μέρος του ντοκυμαντέρ για την Ηρωϊκή 181 Μοίρα Πεδινού Πυροβολικού της ΕΦ. Της Μοίρας που ήταν επιφορτισμένη σύμφωνα με τα σχέδια να ταχθεί στον Πενταδάκτυλο και να αντιμετωπίσει πιθανή Τουρκική αποβατική ενέργεια στην περιοχή της Κερύνειας υποστηρίζοντας την 182ΜΠΠ.

Η Κυπριακή τραγωδία μας θυμίζει κάθε χρόνο όχι μόνο τα θύματά της, νεκρούς τραυματίες (σωματικά και ψυχικά) και αγνοούμενους αλλα μας δείχνει το τι πρέπει να κάνουμε την επόμενη φορά αν χρειαστεί καθώς και το τι πρέπει ν' αποφύγουμε. Το αν πράγματι έχουμε μάθει, ως λαός, ως πολιτική ηγεσία και κυρίως ως ΕΔ, παραμένει το ζητούμενο. Μακρυά από στερεότυπα, κλισέ και ιδεοληψίες. Με την βασική προϋπόθεση να παραδεχτούμε πρώτα το αυτονόητο: ότι παρά τον ηρωϊσμό και την αυτοθυσία πολλών, την Μάχη της Κύπρου την χάσαμε. Ας ξεκινήσουμε από αυτό, το βασικό, το γεγονός ότι πάθαμε δηλαδή και θα έχουμε κάνει το μεγαλύτερο βήμα. Κατόπιν ίσως μπορέσουμε να μάθουμε. Αν δεν μάθαμε τίποτα τριανταοκτώ χρόνια μετά, η θυσία του Ανχη Καλμπουρτζή, των ανδρών του και τόσων άλλων που πολέμησαν με αυταπάρνηση τον εχθρό, θα παραμείνει αδικαίωτη.

Θα το επιτρέψουμε;

Μέρος 2ο



Πήγή ΡΙΚ

Διαβάστε περισσότερα...

Το βουνό της σιωπής (Μέρος 1ο)

Η ταινία ντοκιμαντέρ για την Ηρωική 181 ΜΠΠ αποτελείται από ένα 57λεπτο ντοκιμαντέρ και ένα 35λεπτο ντοκιμαντέρ.

Η ταινία αφορά τη τραγική ιστορία των ηρωικών μονάδων 181 ΜΠΠ και 191 ΠΟΠ. Οι δύο μονάδες στις 23 Ιουλίου 1974 βρέθηκαν σε μάχη ενέδρας, εν ώρα κατάπαυσης του πυρός και καταστράφηκαν οικτρά. Η μάχη κράτησε περίπου δύο ώρες και οι πυροβολητές βρέθηκαν να μάχονται μάχη σώμα με σώμα με Τούρκους κομάντος, αρνούμενοι να εγκαταλείψουν τα πυροβόλα τους, πιστοί στις διαταγές τους.

Οι δύο μονάδες μετρούν 39 αγνοούμενους και 5 πεσόντες, αριθμός μεγάλος για μονάδες πυροβολικού. Ανάμεσα τους, αγνοούμενος κι ο διοικητής Ανχης(ΠΒ) Στυλιανός Καλπουρτζής. Κατά τη μάχη συνελήφθησαν 48 αιχμάλωτοι. Οι περισσότεροι δε πυροβολητές τραυματίστηκαν.

Το μεγαλύτερο μέρος των δύο ντοκιμαντέρ, στο οποίο περιλαμβάνονται δεκάδες μαρτυρίες επιζώντων πολεμιστών της Ηρωικής 181 ΜΠΠ και της 191 ΠΟΠ, έχει γυριστεί στο χώρο της Τραγικής και συνάμα Επικής μάχης ενέδρας της 23ης Ιουλίου στις κατεχόμενες από τον Αττίλα περιοχές της Ασιεντρούσας Συγχαρί, στα κατεχόμενα στρατόπεδα της 181 ΜΠΠ και της 191 ΠΟΠ στα χωριά Τρίκωμο και Συγχαρί και στο "Μουσείο" Καραογλάνογλου στη περιοχή Πέντε Μίλι.

Στο ντοκιμαντέρ περιλαμβάνονται πλάνα από τουρκική ταινία, η οποία δείχνει τη καταστραμμένη φάλαγγα λίγες μόλις μέρες μετά το ολοκαύτωμα.

Το ντοκιμαντέρ καταπιάνεται και με τα γιατί, της τραγωδίας που στιγμάτισε και στοίχειωσε τις ψυχές των πυροβολητών που επέζησαν.

Το ντοκιμαντέρ «Το Βουνό της Σιωπής» είναι μια ταινία αφιερωμένη σε αυτούς που πολέμησαν και χάθηκαν στην ενέδρα της Ασιεντρούσας, στο βούνό που σηκώνει τη σημαία της ντροπής μας. Είναι μια ταινία που αφιερώνεται και σε όσους κατάφεραν να επιβιώσουν της αιχμαλωσίας, σε όσους διάβηκαν κατακρεουργημένοι τις κορυφές του Πενταδακτύλου και επέστρεψαν.

Την γενική επιμέλεια, ιστορική έρευνα και σκηνοθεσία της ταινίας έχει αναλάβει η δημοσιογράφος Αίμιλη Μιχαήλ και την μουσική επένδυση ο γνωστός συνθέτης και μουσικός παραγωγός Ανδρέας Γιωργαλλής

Συντελεστές

Δημοσιογραφική Έρευνα - Κείμενα: Αίμιλη Μιχαήλ
Διεύθυνση Φωτογραφίας: Πανίκος Δημητρίου
Κινηματογράφηση: Πανίκος Δημητρίου
Αφήγηση: Δημήτρης Φυριός
Επεξεργασία Ήχου και Εικόνας: CITY STUDIOS
Μοντάζ Γραφικά: Σάββας Χριστίδης
Μουσική: Ανδρέας Γεωργαλλής
Σκηνοθεσία: Αίμιλη Μιχαήλ
Παραγωγή: Παγκύπριος Σύνδεσμος Εφέδρων Πυροβολικού
Έτος Παραγωγής: 2009

Μέρος 1ο



Πηγή ΡΙΚ

Διαβάστε περισσότερα...

Οι Ουλαμίτες

Ένα ιστορικό κείμενο από τις "Χαμένες Πατρίδες" του Ι. Καψή που βρήκαμε στον ενδιαφέροντα ιστότοπο efedros.blogspot.com, που αναδεικνύει τη διαχρονική προσφορά των εφέδρων αξιωματικών στους αγώνες του Έθνους.


Πρέπει να σταθεί η Ιστορία μπροστά στο ηρωικό αυτό τμήμα. Καμιά πολεμική έκθεση, κανένα επίσημο έγγραφο δεν αναφέρει τη δράση του. Κι όμως η θυσία του ουλαμού εφέδρων δεν πρέπει να λησμονηθεί. Ήταν οι υποψήφιοι αξιωματικοί μας. Δεν πρόφτασαν να κερδίσουν τις επωμίδες του ανθυπολοχαγού. Μόνο τη δόξα έδρεψαν άφθονη.

Πολεμούσαν συνεχώς επί 5 ημέρες. Κι όμως, ούτε ένα βογγητό δεν ακούσθηκε μια μεμψιμοιρία. Έχασαν πολλούς, όλους όμως στο πεδίο της μάχης — ούτε έναν λιποτάκτη. Πείνασαν, δίψασαν, ταλαιπωρήθηκαν αλλά στο κοσμοχαλασμό της μάχης έκαναν ασκήσεις οπλασκίας. Την ώρα του κινδύνου όλοι θυμόντουσαν τους ουλαμίτες. Όταν η οχλοβοή της μάχης κόπασε, τους λησμόνησαν. Ούτε μια εύφημη μνεία δεν υπάρχει για τη χούφτα εκείνη των γενναίων. Κι όμως θα έπρεπε να ήταν το παράδειγμα για τους μετέπειτα συναδέλφους τους.

Αλλά την ώρα της μάχης οι ουλαμίτες δεν νοιάζονται για την υστεροφημία. Στο πλευρό τους, προς τα δυτικά, πολεμά ο Τσάκαλος και τον συναγωνίζονται. Διοικεί το 2ο Σύνταγμα ο γενναίος αξιωματικός και κατέχει δύο λόφους, που δέσποζαν της οδού προς Αλή Βεράν — ενός καρόδρομου, ποτισμένου με αίμα. Μαζί με το Δασωμένο Λόφο, οι θέσεις του 2ου Συντάγματος είναι το κλειδί της άμυνας. Στον Τσάκαλο έστειλε η Μοίρα δύο υπέροχα παλληκάρια: τον Τσάμη και τον Ζερβογιάννη. Γρήγορα όμως μετάνοιωσε και του στέλνει κι αυτόν, που θα τον έσερνε στο θάνατο. Είναι ο ταγματάρχης που κιοτεύει. Δειλιάζει και φεύγει και φεύγοντας συμπαρασύρει τους άνδρες του. Άστραψε ο Τσάκαλος. Να φύγει το Σύνταγμα του; Έχει διαταγή να «κρατηθεί επί των θέσεων του μέχρι της νυκτός». Μέχρις ότου το σκοτάδι λυτρώσει τα σακατεμένα τμήματα.



Ο Τσάκαλος βρίσκεται 200 μ. μόνο πίσω από τη πρώτη γραμμή. Έχει τη σημαία και μία χούφτα γενναίων — είναι οι εφεδρείες του. Η Γαλανόλευκη ξεδιπλώνεται και πάλι και με το περίστροφο στο χέρι ο Τσάκαλος ορμά. Γύρω όλοι είναι πεσμένοι στη γη. Το τουρκικό πυροβολικό βάλλει με ρυθμό... πολυβόλων. Το καυτό σίδερο έχει ανασκάψει τη κοιλάδα. Οι οβίδες του είναι εγκαιροφλεγείς. Αλλ' ο Τσάκαλος προχωρεί. Οι άνδρες του αναθαρρεύουν κι απωθούν τους Τούρκους. Η νίκη έχει σιμώσει. Και τη στιγμή εκείνη η ζηλόφθονη Μοίρα παίρνει τον Τσάκαλο. Μια εγκαιροφλεγής οβίδα τσακίζει τα πόδια του — τα κόβει σύρριζα από το κορμό. Ο Τσάκαλος πέφτει και στο γκρέμισμα του αντήχησε η καταραμένη κοιλάδα. Με τα χέρια του προσπαθεί να κρατήσει το αίμα, τη ζωή, που του φεύγει.

Ζητεί να τον στήσουν σ' ένα μικρό βράχο. Θέλει να παρακολουθεί τους άνδρες του. Κι όταν τους βλέπει να προχωρούν, το πρόσωπο του φωτίζει ένα πονεμένο χαμόγελο. Αλλ' ο θάνατος σκοτεινιάζει γρήγορα το βλέμμα του κι αγωνιά: «Πώς πάμε; Πέστε μου, πώς πάμε;» — «Νικήσαμε... οι Τούρκοι φεύγουν», του λένε, θέλοντας να γλυκάνουν τις τελευταίες του στιγμές. Τη μάχη τη κέρδισε, έτσι τουλάχιστον, πιστεύει ο γενναίος αξιωματικός. Και στα τελευταία λεπτά της ζωής του αφήνει τη σκέψη να τρέξει πίσω, εκεί πέρα στη ξελογιάστρα Σμύρνη. Πίσω απ' το διοικητήριο, σ' ένα από τα σμυρνέϊκα αρχοντικά, μια κοπέλλα περιμένει τον ερχομό του — είναι η μνηστή του. «Να της δώσεις τα πράγματα μου, λέει σ' ένα νεαρό αξιωματικό του. Και πες να μη λυπηθεί. Πεθαίνω ευχαριστημένος...». Έτσι πέθανε ο Τσάκαλος. Αλλά ποιον να πρωτοκλάψει κανείς; Λίγα μέτρα πιο μακριά, ένα άλλο παλληκάρι, ο αντισυνταγματάρχης Καλλιαγκάκης αργοπεθαίνει κι αυτός. Μια οβίδα τον έχει σακατέψει. Δεν αφήνει όμως ν' ασχοληθούν μαζί του. Συγκεντρώνει τις τελευταίες δυνάμεις του κι εμψυχώνει τους άνδρες του. Και το Σύνταγμα του, το 26ο, ορμά ακάθεκτο κατά των Τούρκων.



Αλλ' ας αφήσουμε για λίγο έναν πολεμιστή — κάποιον από τις χιλιάδες των αφανών ηρώων του Αλή Βεράν, ν' αφηγηθεί τη δραματική εκείνη εποποιία. Ο Χρήστος Σπανομανώλης, γράφει: « Οί αξιωματικοί μας ειδοποίησαν, ότι όχι μόνον δέν πρόβλεπεται ανάπαυσις, αλλά από τάς συγκεντρωθείσας πληροφορίας,ήμεθα σχεδόν περικυκλωμένοι από τόν εχθρόν καί θά εδίδαμεν την μεγαλυτέραν μάχην, που εδόθη ποτέ στην Μικράν Ασία. Στό δικό μου τμήμα ανέλαβε τό καθήκον αυτό εις ανθυπολοχαγός. Καί τι δέν μας υπέμνησε, θυμούμαι ακόμη τήν ήρωϊκή μορφή του, μέ χαμόγελοστα χείλη. «Λεβέντες μου, σήμερα, εδώ, ή Ελλάς θά δώση εξετάσεις. Σήμερα θ' αποδείξωμε τί θά πή « Έλλην στρατιώτης». Δέν σας κρύβω, ότι θά πολεμήσωμε ενας πρός δέκα, αλλά μή ξεχνάτε καί τούς Τριακόσιους τού Λεωνίδα. Γνωρίζω, ότι είσθε καταπονημένοι, αλλά δέν μπορεί νά γίνη αλλοιώς. Ή διαταγή τού στρατηγού μας είναι «μέχρις έσχατων. Νύν υπέρ πάντων ό άγων. Ό θεός μαζί μας. Ζήτω ή Ελλάς». «Τά μάτια όλων μας βούρκωσαν, γιατί καταλαβαίνετε τί μας περίμενε, έπειτα από τήν εξάντληση πού είχαμε, αλλ ' αυτό γιά ένα δευτερόλεπτο, μόνο από τις νηστείες, γινήκαμε άλλοι άνθρωποι καί αποφασίσαμε νά πουλήσουμε ακριβά τό πετσί μας. »Διαταγή τού στρατηγού νά προχωρήσωμεν, οπότε αμέσως αρχίζουν οί πρώτες κανονιές τών Τούρκων. Από τήν διεύθυνση τών πυρών καταλάβαμε, ότι είμεθα περικυκλωμένοι.» Καταιγισμός οβίδων «Σκόντα» τών 105 πάνω από τά κεφάλια μας μαζί μέ μυριάδες σφαίρες τού τουρκικού πεζικού. Άκροβολιζόμεθα καί περιμένομε μέ αγωνία τήν διαταγήν διά τήν πρώτην έξόρμησιν. Διαταγή τού αξιωματικού «έφ' όπλου λόγχη»-πρόλογος γιά το τί θά επακολούθηση. Τά τουρκικά «Σκόντα» ξερνούν επάνω μας φωτιά καί ατσάλι, συντρίβοντας ανθρώπους, κάρρα, εφόδια, ζώα. »Άκούμε, τις ιαχές τών επερχομένων Τούρκων μέ τό « Αλλάχ, Αλλάχ».»Στήν κατάλληλη στιγμή δίδεται ή διαταγή τής έξορμήσεως μέ άλματα καί μέ τό δικό μας «Αέρα». «Χαλασμός κόσμου. Έπαψε τό πυροβολικό καί αρχίζει ό αγών τής λόγχης καί σώμα πρός σώμα τούς παίρνομε φαλάγγι. Πατούμεεπάνω σέ σκοτωμένους Έλληνας, Τούρκους, τραυματίας, ούτε ξέρουμε. Πού καί πού αγκαλιασμένοι κάτω Τούρκοι καί Έλληνες». Πρός στιγμή άπέτυχεν ή προσπάθεια τους καί αποσύρονται.»

Αρχίζει πάλι τό πυροβολικό μας, πού ήτο σέ μικρή απόσταση άπό μας »Ακούμε τή διαταγή τού πυροβολικού:»Δυόμιση χιλιάδες μέτρα.»Χίλια πεντακόσια,»Οκτακόσια. »Σημείον, ότι πλησιάζουν πάλιν οί Τούρκοι. Διαταγή, πάλιν ανεφοδιασμός άκροβολισμός καί έτοιμοι πρός έφοδον. Καί είναι ακόμη 9η πρωινή. Παύει τό πυροβολικό τους καί αρχίζει τό δικό μας. Μυριάδες σφαίρες σφυρίζουν πάνω από τά κεφάλια μας, οπότε ξαφνικά βλέπομε εναν αντ/ρχην ολόρθο πάνω σ' ενα βραχάκι νά μας φωνάζη: «Πού θά ξαναδήτε, βρέ παιδιά, αυτό τό μεγαλειώδες θέαμα; Άντε, παιδιά, όλοι μαζί Αέρα!...». Καί μας σύρει αυτός ό ημίθεος σέ νέα έφοδο. Πρώτος αυτός μέ τό περίστροφο. Άλλη φονική συμπλοκή. Κι' οί Τούρκοι δέν τό βάζουν κάτω. Πολεμούν άγρια, σκληρά. Ή σάλπιγγα μας βαρά: Προχωρείτε...Προχωρείτε...»Πάλι υποχωρούν οι Τούρκοι καί επιστρέφομε γιά ανεφοδιασμό. »Καί όμως είμεθα όλοι εκτός εαυτού. Άπό τό ενα μέρος οί δικοί μας. Δέν θέλουν νά πιστέψουν στό πεπρωμένο κι' αρχίζουν νά βλέπουν μέσα στήν τόση συμφορά ν' ανατέλλη αμυδρά κάποια ελπίδα, αντλούν ψυχικές δυνάμεις άπό τήν αποτελεσματικότητα τής αντιστάσεως τους. Από τήν άλλη οί Τούρκοι, πού νόμισαν πώς δέν είχαν παρά νά λάβουν τόν κόπο νά περιμαζέψουν εκείνη τήν μάζα τών ενόπλων, κι έξαφνα σκοντάφτουν σέ μιάν άμυνα περισσότερο επίμονη καί πεισματώδη από ότι είχαν φαντασθή....»

Νύκτωσε. Κι η μάχη κόπασε. Οι Τούρκοι εξακολουθούν να βάλλουν, αλλά στα τυφλά. Το σκοτάδι είναι πυκνό. Και τότε γράφεται ο επίλογος της τραγωδίας. Ο Τρικούπης δίνει διαταγή στα τμήματα του να «οπισθοχωρήσουν ακροποδητί» προς Μπανάζ. Στις 9.45' το βράδυ αρχίζει η υποχώρηση. Φεύγουν κι αφήνουν πίσω τους τα πάντα — και τους τραυματίες. Τι σπαρακτικές στιγμές ήταν εκείνες! Οι λαβωμένοι ήρωες, βλέποντας τους συντρόφους τους να φεύγουν, λυγίζουν το κουράγιο τους εγκαταλείπει κι εκλιπαρούν:
— Συνάδελφοι, πού μας αφήνετε; Πάρτε μας μαζί σας...Ποιος όμως να τους βοηθήσει; Φεύγουν με σκυφτό κεφάλι.
— Παιδιά... μάνες έχουμε κι εμείς... Θα μας σφάξουν. Κι όταν απελπίζονται ζητούν, τουλάχιστον, έναν εύσπλαχνο θάνατο:
— Σκοτώστε μας, μη μας αφήνετε έτσι... Συνάδελφε... μπήξε εδώ τη λόγχη σου...
Και σε μια παρακλητική κίνηση ξεγυμνώνουν τα στήθια, που τόσες φορές στάθηκαν ανδρικά στη πρώτη γραμμή. Έφυγαν οι στρατιώτες μας και μέσα στη νύκτα οι στάλες της βροχής έσμιγαν με το πικρό δάκρυ.
“Μέσα στο πανδαιμόνιο, την ώρα, που οι άλλοι υποχωρούν χωρίς τάξη, ένα τμήμα ξεχωρίζει. Είναι οι άνδρες του ουλαμού εφέδρων του Αφιόν. Ο διοικητής τους, αντισυνταγματάρχης Βλάχος, διατάζει ασκήσεις παρέλασης. Πόσο θυμίζουν τους 300 των Θερμοπυλών οι άνδρες εκείνοι — πριν απ' τη μάχη η παρέλαση! Τους είχαν στείλει στον ουλαμό, για να γίνουν αξιωματικοί. Και μεταβάλλονται σ' αθάνατους ήρωες.”

Από τις "Χαμένες Πατρίδες" του Ι. Καψή

Πηγή

Διαβάστε περισσότερα...

Αγνοούμενοι του 1974 οι τριανταοκτώ σκελετοί που βρέθηκαν στο Ντιαρμπακίρ;

Η Κύπρια ευρωβουλευτής Ελένη Θεοχάρους έθεσε στο Ευρωκοινοβούλιο το ζήτημα των τριανταοχτώ σκελετών που βρέθηκαν στη φυλακή του Diyarbakir της Τουρκίας, ζητώντας συνδρομή από την Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, προκειμένου να διευκρινιστεί αν ανήκουν σε Ελληνοκύπριους αιχμαλώτους πολέμου από την τουρκική εισβολή του 1974 στην Κϋπρο.

Σύμφωνα με σχετικές πληροφορίες, η Ελένη Θεοχάρους είπε ότι την εποχή εκείνη μεταφέρθηκαν αιχμάλωτοι πολέμου από την Κύπρο στη συγκεκριμένη φυλακή, και δεν επέστρεψαν ποτέ. "Το ζήτημα είναι ανθρωπιστικής φύσεως” είπε η ευρωβουλευτής, προσθέτοντας “καταλαβαίνετε την αγωνία που δημιουργήθηκε στους συγγενείς των αγνοουμένων στην Κύπρο αφότου έγινε γνωστή αυτή η πληροφορία."

Επισήμανε ότι οι 38 σκελετοί φέρουν σημάδια εκτέλεσης με σφαίρες των 9mm στο κεφάλι, και ότι τα τεστ DNA έδειξαν ότι δεν πρόκειται για Τούρκους ή Κούρδους φυλακισμένους.

Το ζήτημα τέθηκε από την Ελένη Θεοχάρους κατά τη σημερινή συνεδρίαση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, και το αίτημα συνδρομής έγινε δεκτό. Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Elmar Brok ζήτησε από την Ria Oomen-Ruijten, ευρωβουλευτή και εισηγήτρια της Επιτροπής, να συναντηθεί με τον μόνιμο αντιπρόσωπο της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση για να συζητήσει και να ερευνήσει το ζήτημα.

Υπενθυμίζεται ότι τους τελευταίους μήνες πληθαίνουν οι ανακαλύψεις ομαδικών τάφων σε διάφορα σημεία της Τουρκίας, με θύματα συνήθως Κούρδους. Είναι όμως η πρώτη φορά που δημοσιεύεται συγκεκριμένη πληροφορία για ομαδικό τάφο με Ελληνοκύπριους αγνοούμενους στην Τουρκία. Αν η πληροφορία επιβεβαιωθεί, η Τουρκία έχει πολλές (πρόσθετες) εξηγήσεις να δώσει στην πολιτισμένη διεθνή κοινότητα... Γιατί και οι τεκμηριωμένες δολοφονίες αιχμαλώτων στην Κύπρο είναι εγκλήματα πολέμου, αλλά εκεί οι Τούρκοι παρουσιάζουν διάφορες δικαιολογίες περί δράσης ατάκτων Τουρκοκυπρίων υπό συνθήκες έντασης, κλπ. Αν όμως αποδειχθεί ότι αιχμάλωτοι πολέμου δολοφονήθηκαν σε τουρκικό έδαφος, αυτό σημαίνει έγκλημα πολέμου εν ψυχρώ, με πλήρη σχεδιασμό και επίγνωση του τουρκικού κράτους. Και πέρα από τη διεθνή κατακραυγή, οι υπεύθυνοι θα πρέπει να λογοδοτήσουν στο διεθνές ποινικό δικαστήριο...

Οι εξελίξεις αναμένονται με εξαιρετικό ενδιαφέρον.

Πηγή

Διαβάστε περισσότερα...

Οπλίτες χρησιμοποιήθηκαν ως πειραματόζωα από Τούρκους στρατιωτικούς ιατρούς

Ο ισχυρισμός ότι οι Τούρκοι τρέφουν ελάχιστη εκτίμηση για την ανθρώπινη ζωή επιβεβαιώνεται καθημερινά από τα περιστατικά που βλέπουν το φως της δημοσιότητας. Σύμφωνα με αναφορά που δημοσίευσε η εφημερίδα Bugün έξι ιατροί της περιβόητης Στρατιωτικής Iατρικής Aκαδημίας (Gülhane Military Academy of Medicine/GATA) χρησιμοποίησαν 20 Τούρκους οπλίτες κατά τη διάρκεια της θητείας τους τo 2008 ως ανθρώπινα πειραματόζωα (guinea pigs) για τη διεξαγωγή νευρολογικών ερευνών. Στους ιατρούς που διεξήγαγαν τα πειράματα, συγκαταλέγεται και ο Semai Βek, υιός του διοικητή του 6ου Σώματος Στρατού Στρατηγού Nejat Bek, εμπλεκόμενου στην υπόθεση Βalyoz για την ανατροπή της φιλο-ισλαμικής κυβέρνησης του ΑΚΡ. Οι Τούρκοι στρατιωτικοί ιατροί εμφανίζονται σε βιντεοσκοπημένες λήψεις να βομβαρδίζουν με ηλεκτρομαγνητικά κύματα τους εγκεφάλους των οπλιτών, καταγράφοντας τις αντιδράσεις τους: από δυσκινησία μέχρι απώλεια αισθήσεων και προσωρινή αμνησία.

O καθηγητής Zeki Odabaşı, που επέβλεπε τη διαδικασία παραδέχθηκε ότι οι έρευνες διεξήχθησαν χωρίς άδεια από την αρμόδια Επιτροπή Βιοϊατρικής Ηθικής του τουρκικού υπουργείου Υγείας και αρκέστηκε να δηλώσει ότι υπήρξε η αρχική συγκατάθεση των συγκεκριμένων οπλιτών, αφού με το τέλος των πειραμάτων θα ολοκλήρωναν νωρίτερα τη στρατιωτική τους θητεία. Ο αρχίατρος ε.α Nevzat Tarhan, ειδικευμένος στη Ψυχολογία, ζήτησε από το τουρκικό Γενικό Επιτελείο να διεξάγει έρευνα για την υπόθεση ενώ ο αντισυνταγματάρχης ε.α Kemal Mete κάλεσε τις οικογένειες των έξι στρατιώτων να καταθέσουν μηνύσεις κατά των γιατρών.

Ελλαδίτες και Ελληνοκύπριοι αγνοούμενοι στα χέρια της GATA

Τον Οκτώβριο του 2006 προκάλεσε σάλο η δημοσίευση έκθεσης από το περιοδικό Defense & Foreign Affairs Strategic Policy με το τίτλο «Τουρκία και PKK: Ετοιμασίες για τη Σύγκρουση» και περιελάμβανε στοιχεία για την χρήση απαγορευμένων χημικών όπλων εναντίων των Κούρδων ανταρτών του PKK, αποκάλυπτοντας δεδομένα για τα μυστικά προγράμματα παραγωγής όπλων της Τουρκίας. Σύμφωνα με τις εκείνες πληροφορίες «στη διάρκεια των ετών 1984 και 1985, Eλληνοκύπριοι και Eλληνες στρατιώτες που αιχμαλωτίστηκαν κατά την εισβολή του 1974, κατέληξαν στα μυστικά βιοχημικά εργαστήρια του τουρκικού στρατού». Eκεί, τονίζει η έκθεση, «χρησιμοποιήθηκαν ως πειραματόζωα». Tα βιοχημικά εργοστάσια ελέγχονται από την ηγεσία των Τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων και υπάγονται στην περίφημη GATA. Στην έκθεση αναφέρεται ότι οι πληροφορίες για τις φρικτές δολοφονίες των Eλλήνων και Eλληνοκυπρίων αγνοουμένων δόθηκαν στον Θεόφιλο Γεωργιάδη από Kούρδους μαχητές που κατάφεραν να αποδράσουν από τις εγκαταστάσεις της τουρκικής Στρατιωτικής Iατρικής Aκαδημίας.

«Aυτοί οι Kούρδοι», τονίζεται χαρακτηριστικά, «ήταν αυτόπτες μάρτυρες των όσων συνέβαιναν στα βιοχημικά εργαστήρια στους Eλληνες και Eλληνοκύπριους αιχμαλώτους». Σημειώνεται ότι ο Θεόφιλος Γεωργιάδης εκτελέστηκε έξω από την κατοικία του στη Λευκωσία, αφού προηγουμένως, στις 12 και 13 Mαρτίου 1994, ενημέρωσε για τις αθλιότητες των Tούρκων τους συμμετέχοντες σε διεθνή διάσκεψη, στις Bρυξέλλες (βλ. Η δολοφονία του Θεόφιλου Γεωργιάδη από τις τουρκικές μυστικές υπηρεσίες).

http://www.strategyreport.gr

Διαβάστε περισσότερα...

Έλληνες Αγνοούμενοι : Απο το 1922 στο 1974

Μέρος Β' : Θυσία στο βωμό της επίπλαστης "ελληνοτουρκικής φιλίας"

Όπως είδαμε στο πρώτο μέρος του αφιερώματος ακόμη και μετά την τελική υπογραφή της Συνθήκης της Λωζάννης τον Ιούλιο του 1923, έως το τέλος του έτους υπήρχαν επίσημες αναφορές για την παρουσία Ελλήνων πολιτικών και στρατιωτικών αιχμαλώτων στην Τουρκία, που δεν είχαν απελευθερωθεί. Στις 25 Ιανουαρίου 1924 αναχώρησε για την Μικρά Ασία αποστολή Αμερικανών για αναζήτηση αιχμαλώτων.
Όπως ήταν φυσικό το θέμα συζητήθηκε και στο ελληνικό κοινοβούλιο, όπου ήταν εμφανής η τουλάχιστον επιφυλακτική θέση των κυβερνητικών παραγόντων. Το θέμα ετίθετο παράλληλα με το προσφυγικό αλλά και το θέμα των ορφανών ελληνόπουλων που είχαν εγκλωβιστεί, ή το ζήτημα των απαχθέντων κορασίδων που είχαν διοχετευθεί στα τούρκικα . . . χαρέμια. Σε συνεδρίαση της 28 Ιανουαρίου 1924 αναφέρετο:

"ΠΡΟΕΔΡΟΣ O κ. Αρτεμιάδης παρακαλεί τον κ. επί των Εξωτερικών Υπουργόν όπως ευαρεστηθή και πληροφορήση την Συνέλευσιν 1) αν ελήφθησαν ή θα ληφθώσι μέτρα προς απελευθέρωσιν και των υπολειπομένων εν Τουρκία πολιτικών ομήρων και αιχμαλώτων και 2) ποία μέτρα ελήφθησαν προς απελευθέρωσιν των κρατουμένων εις τα χαρέμια της Ανατολής Ελληνίδων και των εις τα Ορφανοτροφεία Ελληνοπαίδων.

Γ. ΡΟΥΣΣΟΣ (Υπουργός Εξωτερικών) Κατόπιν συμφωνίας μετά της Τουρκικής Κυβερνήσεως ήρχισεν η εργασία της απελευθερώσεως και μεταφοράς ομήρων και αιχμαλώτων. Η εργασία αυτή εξακολουθεί εις το έργον δε αυτής προσέφερεν μεγάλας υπηρεσίας η Near East Relief μέσω της οποίας πλείστοι αιχμάλωτοι και όμηροι κατορθώθη να συγκεντρωθούν εις Σμύρνην και εις άλλα κέντρα, οπόθεν επανήλθον εις την Ελλάδα . . . Γνωρίζω επί πλέον ότι εις διαφόρους φυλακάς υπάρχουσιν αιχμάλωτοι στρατιωτικοί και όμηροι των οποίων την απελευθέρωσιν εζητήσαμεν δια του εν Άγκυρα επιτετραμμένου μας και των οποίων η τύχη θα κανονισθή λίαν προσεχώς δυνάμει ενός γενικού μέτρου το οποίον η Κυβέρνησις θα λάβη εντός ολίγον ημερών.
Όσον αφορά την τύχην των κορασίδων ή μικρών Ελληνοπαίδων ευρισκομένων εις χείρας οθωμανών περί αυτών δεν έχομεν ακόμη επισήμους πληροφορίας, διότι περί αυτών εργάζεται η αποστολή μας εν Άγκυρα, όπως ανακαλύψη την ύπαρξιν αυτών και ενεργήση τα δέοντα δια την απελευθέρωσίν των.

Οι..τυχεροί. Απο τους λίγους αιχμαλώτους που κατάφεραν να επιζήσουν της τουρκικής βαρβαρότητας και της ελληνικής αδιαφορίας.

Στις 9 Μαρτίου 1924, η τουρκική κυβέρνηση ενημέρωσε επίσημα ότι όλοι οι Έλληνες οπλίτες απολύθηκαν από τα στρατόπεδα αιχμαλώτων. Ωστόσο τα δημοσιεύματα στον τύπο για επάνοδο ξεχασμένων αιχμαλώτων συνεχώς πλήθαιναν:

13 Ιουλίου 1924
«Κατά πληροφορίας του εκ Σαράντα Εκκλησιών καταγομένου κ. Στ. Κοσμοπούλου αφιχθέντος προ τινων ημερών εξ αιχμαλωσίας εις την Μ. Ασίαν υπάρχουν ακόμη πλείστοι στρατιωτικοί και πολιτικοί αιχμάλωτοι, συγκεκριμένως δε 42 εις το Ικόνιον, 22 εις Άγκυραν, 18 εις το Ουσάκ, 62 εις το Ανμέπ της Συρίας, 20 εις το Αφιόν Καραχισάρ και 14 εις την Σμύρνην, πολλοί δε εις το Χαλέπι και Μπιζάνι. Εκ τούτων άλλοι ευρίσκονται εις τας φυλακάς και άλλοι εις στρατόπεδα. Μερικούς τους κρατούν κρυμμένους εις τας οικίας ή σπήλαια. Πάντες δε υφίστανται τα δεινοπαθήματα σκληράς αιχμαλωσίας».

2 Αυγούστου 1924
«Κατ’ ανακοίνωσιν της εν Κωνσταντινουπόλει Μικτής Επιτροπής προς το Υπουργείον των Εξωτερικών απηλευθερώθησαν χθες οι εν Τοκάτ, Ικονίω και Καισαρεία κρατούμενοι Έλληνες αιχμάλωτοι. Εντός δε της εβδομάδος θα απελευθερωθούν και οι εν τοις Τουρκοπερσικοίς συνόροις κρατούμενοι».
Στην Βουλή το θέμα συζητήθηκε και πάλι στις 24 Ιουνίου 1924:
«Β. ΑΡΤΕΜΙΑΔΗΣ . . . Είχον την τιμήν να ανακοινώσω και άλλοτε εις την Συνέλευσιν ότι εκ των 50.000 στρατιωτών οι οποίοι συνελήφθησαν αιχμάλωτοι, απεδόθησαν εις ημάς μόνον 13.000 και εκ των 2.700 αξιωματικών μόνο 720 και εκ των 270.000 πολιτικών ομήρων απεδόθησαν εις ημάς μόλις 8.000. Και αυτό δε το Τουρκικόν Στρατηγείον δι’ ανακοινωθέντος του ομολογεί τον εξοντωτικόν πυρετόν ο οποίος είχε καταλάβει τον τουρκικόν όχλον και ομολογεί ότι τας πρώτας ημέρας δεν ηδύνατο τω όντι να αντιμετωπίση την οργήν του τουρκικού όχλου. Και συνέβησαν βιαιοπραγίαι εις βάρος των Ελλήνων στρατιωτών πρωτοφανείς και ανήκουστοι. Αλλ’ επειδή μέχρι της σήμερον διεξήχθησαν μακραί συζητήσεις εν τη Εθνοσυνελεύσει της Άγκυρας δια την δήθεν απάνθρωπον στάσιν των Ελλήνων προς τους Μουσουλμανικούς πληθυσμούς της Μικράς Ασίας, Μακεδονίας και Θράκης, είμαι υποχρεωμένος προς αποκατάστασιν της αληθείας, να υπομνήσω εις την Συνέλευσιν τας μεθόδους τας οποίας μετήλθον οι Τούρκοι προς εξολόθρευσιν των αιχμαλώτων. Και θα αναφέρω εν μόνον περιστατικόν. Εις την πόλην την Μαγνησίας Επιτροπή Τούρκων κρεοπωλών παρουσιάσθη προ του Διοικητού του Τάγματος Αιχμαλώτων και εζήτησε σφάγια. Και εδόθησαν εις την Επιτροπήν ταύτην αιχμάλωτοι στρατιώται. Και αφού κατεσφάγησαν, το κρέας αυτών επωλήθη ως βορά ζώων. Κάτωθι της καταθέσεως ταύτης προσυπογράφει ο κ. Βάντερ Φράην, αντιπρόσωπος του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού.
Η σπουδαιοτέρα σφαγή διεπράχθη πάλιν εν Μαγνησία εις μίαν χαράδραν, μάλιστα υπό το όνομα Κιρτίκ Δερέ. Εντός μιας ημέρας δια μυδραλλιοβόλων εφονεύθησαν 3.000 στρατιώται. Αδ’ ετέρου το 23ο Τάγμα Αιχμαλώτων εξοντώθη κατά τρόπον περίεργον. Συνετρίβησαν δηλαδή αι κεφαλαί των στρατιωτών δια λίθων. Υπάρχουν δε αιχμάλωτοι επανακάμψαντες οι οποίοι εξαναγκάσθησαν υπό των Διοικητών των Ταγμάτων να εξασκούν έργον δημίου . . . στρατιώται καταγόμενοι εκ Παλαιάς Ελλάδος κατεσκεύαζον στρατιωτικούς σιδηροδρόμους εκ Σεβαστείας προς τον Καύκασον. Και ο αριθμός αυτός κατά πληροφορίας τας οποίας ηρύσθημεν εκ θετικών πηγών, ανέρχεται εις 3.000».

Με την συμπλήρωση 2 ετών από την υπογραφή της Συνθήκης της Λωζάννης οι ειδήσεις για αγνοούμενους αιχμαλώτους εγκλωβισμένους στην Μικρά Ασία συνεχίζονταν:

27 Ιουλίου 1925
«Κατά πληροφορίας εκ Θεσσαλονίκης αφίκοντο εκεί τέσσαρες Έλληνες αιχμάλωτοι διαφυγόντες την άγρυπνον επιτήρησιν κάποιου βέη, όστις τους εκράτει ως δούλους εις το κτήμα του. Ούτοι αφηγούνται ότι υπάρχουν και άλλοι Έλληνες εις το εσωτερικόν της Μικράς Ασίας κρατούμενοι ως αιχμάλωτοι εις τα κτήματα των βέηδων»

22 Σεπτεμβρίου 1925
«Κατά πληροφορίας εκ Θεσσαλονίκης αφίκοντο εκεί χθες έτεροι δύο αιχμάλωτοι οι Π. Μαρίγκλης και Ι. Γεωργιάδης κρατούμενοι ακουσίως εις τα πέριξ του Ικονίου. Ούτοι αφηγούνται ότι έτεροι 18 αιχμάλωτοι στρατιώται δραπετεύσαντες έφθασαν εις Συρίαν και παρεδόθησαν εις τας Γαλλικάς Αρχάς. Διαβεβαίωσαν δε ότι υπάρχουν εισέτι 3.000 αιχμαλώτων Ελλήνων εις το εσωτερικόν της Μ. Ασίας».

Εφημερίδα Εμπρός 19 Φεβρουαρίου 1926 (το απόσπασμα παρακάτω)

19 Φεβρουαρίου 1926
«Δια του σοβιετικού ατμοπλοίου «Τσιτσερίν» καταπλεύσαντος χθες εις τον Πειραιά εκ Κωνσταντινουπόλεως αφίκοντο 6 Έλληνες αιχμάλωτοι κρατούμενοι από του 1922 εις Ερζερούμ. Τα ονόματα των αιχμαλώτων είνε τα εξής: Αλέξ. Παντωνάτος του Ευσταθίου εκ Κελπισλή Σαμψούντως ετών 26, Παναγιώτης Κουρουτζόγλου του Αναστασίου ετών 28 εκ Ζάνας Δαμασκού, Χατζαλίδης Πολυχρόνης του Παναγιώτη ετών 26 εκ Πελιτσούχ της Τριπόλεως του Ευξείνου Πόντου, Κουρουπαναγιωτόγλου Χαράλαμπος του Ιωάννου ετώ 28 εκ Νίκσαρ του Νομού Σεβαστίας, Γρηγορίου Στέφανος του Φωτίου ετών 27 εκ του χωρίου Γκοβανίτο της Γκόβοζας και Αναστασάκης Ελευθέριος του Δημητρίου ετών 23 εκ Κιλικίας.
Άπαντες οι αιχμάλωτοι ούτοι ευρίσκονται εις αθλιεστάτην από πάσης απόψεως κατάστασιν. Κατά τας αφηγήσεις των η ζωή των εν Τουρκία όπου εκρατούντο από του 1922 ήτο αυτοχρήμα τραγική. Εργαζόμενοι επί 15 συνεχείς ώρας εις διάφορα καταναγκαστικά έργα δεν ετόλμουν ούτε να αναπαυθούν επί λίγα λεπτά της ώρας καθόσον ο «βούρδουλας» των Τούρκων στρατιωτών τους ηπείλει ανά πάσαν στιγμήν.
Πεινώντες και γυμνητεύοντες εγκαταλείποντο μετά την κοπιώδη εργασίαν εις το ύπαιθρον υπό δριμύτατον ψύχος δια να κοιμηθούν. Οι εν λόγω Έλληνες αιχμάλωτοι βεβαιούν και αυτοί ότι εις τα βάθη της Μικρασίας δεν ήσαν οι μόνοι Έλληνες αιχμάλωτοι τους οποίους η Τουρκική κυβέρνησις κατακρατεί. Υπάρχει ακόμη μέγας αριθμός αιχμαλώτων κατατυραννουμένων ακόμη».

19 Μαΐου 1926
«Εγράφη χθες ότι εγένετο εις την Άγκυραν διάβημα της ελληνικής κυβερνήσεως δια τους αιχμαλώτους. Ο κ. Ρούφος ερωτηθείς είπε ότι διάβημα δεν έγινε».

Εν τω μεταξύ οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας για την επίλυση των εκκρεμοτήτων της Συνθήκης της Λωζάννης σχετικά με την ανταλλαγή των πληθυσμών και τις περιουσίες τους, συνεχίζονταν. Στις 7 Ιουλίου 1926 (3 έτη από την υπογραφή της Συνθήκης της Λωζάννης) ο Τούρκος υπουργός εξωτερικών Σουκρής βέης επισκεπτόμενος την Ελλάδα, έτυχε υποδοχής από την ελληνική κυβέρνηση, η οποία μόλις και τολμούσε να ψελλίσει μερικά λόγια για τους αιχμαλώτους, θεωρώντας το θέμα ήσσονος σημασίας (βλέπε επισυναπτόμενο). Η υψηλή πολιτική (ελληνοτουρκική προσέγγιση) έπρεπε να προωθηθεί ανεξάρτητα από την κοινή γνώμη η οποία είχε ευαισθητοποιηθεί από την αδικαιολόγητη απώλεια 32.000 συμπολιτών της.




17 Ιουλίου 1926
«Επιβάται αφιχθέντες εις Πειραιά εκ Κωνσταντινουπόλεως δια του ιταλικού ατμοπλοίου «Θεοδώρα», ανεκοίνωσαν ότι, κατ’ ασφαλείς πληροφορίας των, εις το εσωτερικόν της Μικράς Ασίας κρατούνται αρκετοί Έλληνες

Το τελειωτικό χτύπημα στην υπόθεση, θα δώσει η υπογραφή στις 7 Δεκεμβρίου 1926 της ελληνοτουρκικής συμφωνίας για όλα τα εκκρεμή θέματα. Φυσικά μνεία για το θέμα των αιχμαλώτων δεν υπήρχε, αφού δεν είχε τεθεί επίσημα από την ελληνική πλευρά!!. Ωστόσο όπως η συμφωνία του 1925, έτσι και αυτή του 1926 δεν εφαρμόστηκε εξαιτίας της κακοπιστίας της τουρκικής πλευράς. Τα τελευταία «πυροτεχνήματα» για το μέγα αυτό θέμα έκαναν την εμφάνισή τους στην Βουλή. Στην συνέχεια το θέμα ξεχάστηκε χάριν των καλών διμερών σχέσεων και η ελληνοτουρκική φιλία . . . πρόκοψε!

19 Φεβρουαρίου 1927
«Προτάσσει των κ.κ. Κ. ΚΑΛΚΑΝΗ και Α. ΒΑΛΑΩΡΙΤΗ αναγιγνώσκεται τηλεγράφημα των κατοίκων Λευκάδος κατατεθέντος παρ’ αυτών, έχων ούτω:
«Παρά λοχίου Παπαδήμα Χρήστου άρτι εξ αιχμαλωσίας επανελθόντος και διελθόντος ατμοπλοϊκώς σήμερον, εντεύθεν επληροφορήθημεν πειστικώς και λεπτομερώς ότι ο αδελφός μου Χαράλαμπος Σταματέλος λοχαγός, Ηλίας Κατοπόδης Κουτσουριάς Ανθυπολοχαγός, είκοσι αξιωματικοί και 1.000 στρατιώται ευρίσκονται εις την ζωήν αιχμάλωτοι εις Χουμ περιφέρειαν Μυρσίνης. Επιτροπή Ευρωπαίων ανεκάλυψεν επανελθόντας πεντήκοντα εν οις Παπαδήμαν και επροχώρησεν ανεύρεσιν υπολοίπων. Παπαδήμας εβεβαίωσεν ενόρκως Υπουργείον ανωτέρω. Επερωτήσατε Βουλήν, Υπουργόν Εξωτερικών ζητούντες πληροφορίας και αρμοδίως ταχίστην επέμβασιν προς ματαίωσιν ενδεχομένης αποκρύψεως παρά Τούρκων».

Οι κ.κ. Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ και Α. ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ παρακαλούν να διαταχθή η εξέτασις του ανωτέρω λοχίου και να επέμβη το Υπουργείον Εξωτερικών προς διάσωσιν τόσον Ελλήνων διαμαρτυρόμενον εντόνως δια τας τοιαύτας απανθρώπους πράξεις».

Διαβάστε περισσότερα...

"Αιχμάλωτοι των Τούρκων" : 1922

"Το βιβλίο αυτό γράφτηκε το 1923 ,σχεδόν αμέσως μόλις γύρισα απο την αιχμαλωσία.Γράφτηκε σαν προσωπικό ημερολόγιο μιας εποχής που μόλις είχε περάσει και είχε αφήσει αδρές και ανάγλυφες τις σκληρές αναμνήσεις της."

"Το 1932 η εφημερίς Εθνος άρχισε την δημοσίευση στην πρώτη μορφή του ,αλλά διεκόπη η έκδοσις του απο επέμβαση της τουρκικής Πρεσβείας ,χάριν της ελληνοτουρκικής φιλίας που μόλις εγεννάτο.Μετά τα γεγονότα της 6ης Σεπτεμβρίου 1955 το Έθνος ξανάρχισε και συνεπλήρωσε την δημοσίευσι του.Η εξέλιξη της καταστάσεως που επανέφερε στην επιφάνεια το ημερολόγιο αυτό ,επέβαλε την δημοσίευσι του σε βιβλίο.

Έτσι θα μπορέσουν να το γνωρίσουν περισσότεροι Έλληνες."

Το εξαιρετικό βιβλίο του Σμυρνιού Χρήστου Σπανομανώλη "Αιχμάλωτοι των τούρκων" (Ά Βραβείο Εστίας Νέας Σμύρνης) αφηγείται την εκπληκτική οδύσσεια του ιδίου και χιλιάδων ακόμα Ελλήνων πολεμιστών οι οποίοι μετά την κατάρευση του μετώπου και τις επικές μάχες όπως εκείνης της Κοιλάδας του Θανάτου (κοιλάδα Αλή-Βεράν) είχαν την ατυχία να βρεθούν αιχμάλωτοι των Τούρκων. Μια πολύτιμη αφήγηση απο έναν αυτόπτη μάρτυρα και θύμα του Μικρασιατικού δράματος ,ο οποίος ως Μικρασιάτης* γνώριζε απταίστως την Τουρκική και ως εκτούτου καταλάβαινε τους διαλόγους ανάμεσα στους τούρκους αξιωματικούς και τους υφισταμένους τους.

Το παρόν βιβλίο το συστήνουμε ανεπιφύλακτα σε όσους δεν γνωρίζουν την ιστορία των αγνοουμένων και τα μαρτύρια τα οποία υπέστησαν οι αιχμάλωτοι του 1922. Εξαιρετικά διδακτικό είναι επίσης όχι μόνο το περιεχόμενο του βιβλίου αλλά και το σύνολο το γεγονότων που ακολούθησαν την δημοσίευση του και την πίεση απο την τουρκική πρεσβεία για να αποσυρθεί χάριν της τοτε ελληνοτουρκικής φιλίας (βλέπετε δεν είναι καινούργιο "φρούτο"..),που κατέληξε στο πογκρόμ του 1955 και τον αφανισμό του Ελληνισμού της Πόλης.....

Η ίδια ελληνοτουρκική προσέγγιση οδήγησε σταδιακά στο "θάψιμο" της υπόθεσης των χιλιάδων αγνοουμένων (θα αναφερούμε σε επόμενη ανάρτηση) αλλά και της ανάσυρσης των οστών των Ελλήνων στρατιωτών τα οποία παραμένουν μέχρι σήμερα διασκορπισμένα στο Ουσάκ και σε άλλους τόπου μαρτυρίου (θέμα στρατιωτικού νεκροταφείου σαν το τουρκικό στην Αθήνα δεν ετέθει ΠΟΤΕ απο ελληνικής πλευράς) . Έιναι πραγματικά θαυμαστός ο τρόπος με τον οποίο η ιστορία επαναλαμβάνεται....

Αιχμάλωτοι των Τούρκων ,Χρήστου Σπανομανώλη
Βιβλιοπωλείον της Εστίας,Ι.Δ Κολλάρου

*Ειρήσθω εν παρόδω οι Τούρκοι τουφέκιζαν επιτόπου ειδικά τους Μικρασιάτες στρατιώτες που συλλαμβάνονταν κατα την διάρκεια του πολέμου ,καθότι υπήρχε ρητή διαταγή του ιδιου του Κεμάλ(αναλυτική περιγραφή στο βιβλίο).Την ίδια τύχη επιφύλασαν και για τους Κυπρίους αγωνιστές συμπαθούντες της ΕΟΚΑ και μέλη των ειδικών δυνάμεων που συνελήφθησαν το 1974 .

Παλαιότερη ανάρτηση για το ίδιο θέμα

• Έλληνες Αγνοούμενοι : Απο το 1922 στο 1974

Διαβάστε περισσότερα...

Έλληνες Αγνοούμενοι : Απο το 1922 στο 1974

(στο τέλος της ανάρτησης ένα συγκλονιστικό ντοκουμέντο)

Μέρος Α' : Οι πρώτες αναφορές,Η φρίκη ζωντανεύει.

Πριν λίγες ημέρες και με αφορμή την συμπλήρωση 35 ετών από την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, ανακινήθηκε το θέμα των αγνοουμένων πολιτών και στρατιωτών της εισβολής του 1974. Εφέτος εξακριβώθηκε ότι τα οστά 5 στρατιωτών που ανακαλύφθηκαν σε ομαδικό τάφο, ταυτοποιούμενα με σύγχρονες επιστημονικές μεθόδους, οδήγησαν στην διαλεύκανση της τύχης τους, ανήκαν σε στρατιώτες που σύμφωνα με φωτογραφικά ντοκουμέντα είχαν παραδοθεί σε τουρκικά στρατιωτικά τμήματα.

Η εθνική μνήμη ωστόσο των Ελλήνων πρέπει να έχει αδυνατίσει γενικότερα, καθώς ενώ η υπόθεση των αγνοουμένων ηλεκτρίζει ακόμη μετά από 35 χρόνια, η μνήμη άνω των 38.000 αγνοουμένων στρατιωτών που χάθηκαν πριν 87 χρόνια έχει ξεθωριάσει εντελώς.

Αν και η απώλεια αυτή επισκιάστηκε από τους 1.350.000 πρόσφυγες που κατέφυγαν στην Ελλάδα και τους 300.000 νεκρούς της κεμαλικής θηριωδίας στην Μικρασιατική Καταστροφή, οφείλουμε σήμερα να επαναφέρουμε στην επικαιρότητα για να υπενθυμίσουμε ότι δυστυχώς η παρομοιώδης τουρκική αγριότητα εναντίων αοπλων και ανυπεράσπιστων αιχμαλώτων και αμάχων που πότισε με αίμα την Μικρασιατική γή το '22 παραμένει αναλοίωτη στον χρόνο και όπως η Κύπρος την βίωσε το 1974 έτσι και οι υπόλοιποι Έλληνες -υπνωτισθέντες απο τις σειρήνες του κατευνασμού- μπορεί ανα πάσα στιγμή να ξυπνήσουν απότομα εν μέσω μιας νέας τουρκικής "ειρηνευτικής επιχείρησης" στο Αιγαίο και την Θράκη .

Η Στρατιά Σμύρνης, με την επιστροφή της στην Ελλάδα τον Σεπτέμβριο του 1922, σύμφωνα με ελληνικούς υπολογισμούς είχε απωλέσει 54.000 άνδρες και άνω των 2.000 αξιωματικών, ενώ οι τουρκικές ανακοινώσεις έκαναν λόγο για σύλληψη 32.000 αιχμαλώτων στρατιωτών. Κατά την διάρκεια των εργασιών της Συνδιάσκεψης Ειρήνης στην Λωζάννη, άρχισαν να γίνονται γνωστές λεπτομέρειες από την τύχη των αιχμαλώτων στρατιωτών. Στον αθηναϊκό τύπο διαβάζουμε:

4 Δεκεμβρίου 1922
«Προ είκοσι δύο ημερών απέδρασε εξ Άγκυρας και κατέφυγεν ενταύθα ο Στυλιανός Αγαπίδης του Χαραλάμπους. Καταγόμενος εκ Κιουταχείας, είχε στρατολογηθή υπό των κεμαλικών, υπηρέτει δε εν Άγκυρα ως στρατιωτικός πιλοποιός. Επωφεληθείς της αποστρατεύσεως των Τούρκων, των αγόντων ηλικίαν μεγαλειτέραν του 41ου έτους, κατόρθωσε να διαφύγη και έφθασεν εδώ. Υποβληθείς ενταύθα εις εξέτασιν υπό των στρατιωτικών Αρχών, κατέθεσε τα εξής λυπηρά περί της καταστάσεως των αιχμαλώτων μας εν Μικρασία.
Ευρίσκονται εγκατεσπαρμένοι εις ολόκληρον την Ανατολήν, ιδία δε όπου υπάρχουν σιδηροδρομικοί σταθμοί, ένθα εκτελούν βαρυτάτας αγγαρείας. Είναι γυμνοί ανυπόδητοι και σκελετώδεις από τας στερήσεις και τας κακουχίας. Τους έχουν δώσει από δύο τσουβάλια, με τα οποία και μόνον οφείλουν να καλύψουν την γυμνότητά των. Αποθνήσκουν αθρόοι, άλλοι υποκύπτοντες εις τας κακουχίας και τας ασθενείας και άλλοι φονευόμενοι από τους Τούρκους, οι οποίοι θεωρούν τούτο ως τίτλον επιδείξεως. Ειδικώς δε οι εκ Μικρασίας καταγόμενοι απαγχονίζονται άνευ εξαιρέσεως και άνευ οιασδήποτε διαδικασίας.

Εφημερίδα Εμπρός 6 Ιανουαρίου 1923

6 Ιανουαρίου 1923
«Κατόπιν πολλών περιπετειών αφίχθησαν ενταύθα, αποδράσαντες εκ Μ. Ασίας οι αιχμάλωτοι στρατιώται Μαυράκης Αθανάσιος εκ Ραιδεστού Θράκης, κλάσεως 1919 και Καβίλης Κωνστ. εκ Χρυσομέρου Θράκης κλάσεως 1916, αμφότεροι υπηρετούντες εις το τέως 18ο σύνταγμα πεζικού. Εξετασθέντες δια μακρών οι εν λόγω στρατιώται κατέθεσαν μεταξύ άλλων τα εξής: Ολόκληρος η Ιωνία έχει μεταβληθή εις αληθή κόλασιν δια τους υποδούλους Έλληνας και τους αιχμαλώτους μας. Αι Χριστιανικαί συνοικίαι Σμύρνης έχουν μεταβληθή εις απέραντον νεκροταφείον. Δεν απομένουν πλέον ειμή ελάχισται Ιταλικαί και Γαλλικαί οικογένειαι, αι οποίαι και αυταί αναχωρούν βαθμηδόν εκ Σμύρνης. Είνε προφανές ότι ο Κεμάλ επιζητεί την πλήρη εκδίωξη όλων των Ευρωπαίων δια να εκτουρκίση τελείως την Μ. Ασίαν. Αι γυναίκες και οι έφηβοι των υποδούλων Ελλήνων υφίστανται την βδελυρωτέραν ατίμωσιν υπό τα βλέμματα των συγγενών των ή των Ελλήνων αιχμαλώτων. Ήδη τα γυναικόπαιδα, όσα δεν είχον προλάβει ν’ αναχωρήσουν εξετοπίσθησαν εις το εσωτερικόν προς άγνωστον διεύθυνσιν. Οι Τούρκοι στρατιώται διατάσσουν τους Έλληνας αιχμαλώτους να ζητωκραυγάζουν υπέρ του Κεμάλ. Οι αρνούμενοι τουφεκίζονται αμέσως. (deja-vu? )Προ τινος τμήμα τουρκικού στρατού απέσπασεν εικοσάδα Ελλήνων αιχμαλώτων εκ των νεαρωτέρων, τους οποίους ετυφέκισαν, αφού ητίμασαν αυτούς, εις το Μπουνάρ Μπαή, έξω της Σμύρνης. Οι Έλληνες αξιωματικοί και στρατιώται έχουν τελείως απογυμνωθή, διότι οι Τούρκοι αξιωματικοί και στρατιώται τους αφήρεσαν τας στολάς των.
Οι Έλληνες αξιωματικοί καταδιώκονται και εξοντούνται περισσότερον ή οι στρατιώται. Οι Τούρκοι φαίνεται επιδιώκουν να αφήσουν τους αιχμαλώτους μας άνευ ηγητόρων ικανών να τους φρονηματίζουν. Δια τούτο οι αξιωματικοί μας ενδύονται στολάς στρατιωτών, υποβαλλόμενοι μετ’ αυτών εις τας πλέον εξαντλητικάς αγγαρείας.
Απειρία πτωμάτων Ελλήνων αιχμαλώτων ή υποδούλων σήπτονται έξω των πόλεων της Ιωνίας. Ο στρατιώτης Μαυράκης Α. βεβαιοί ότι έθαψε μόνος του εις μαγγανοπήγαδα έξω της Μαγνησίας άνω των 200 πτωμάτων, ο δε στρατιώτης Καβέλης Κ. άνω των 100. Εις Τούρκος της Μαγνησίας, επιδεικνύων προσφάτως μάχαιραν δίκοπον, εκαυχάτο ότι έχει σφάξει δι΄ αυτής άνω των 300 Χριστιανών. Συντετριμμένοι εκ του θεάματος τόσων πτωμάτων οι αιχμάλωτοι, όσοι επιζούν ακόμη, προσπαθούν να εξοικονομήσουν ολίγον χρόνον, ιδία την νύχτα, δια να καλύψουν δια χώματος τα πτώματα των συναδέλφων των, εκεί που ευρίσκονται».

Εμπρός 13 Ιανουαρίου 1923 ,Οι φρικιαστικές περιγραφές διασωθέντος Αρμενίου εμπόρου

13 Ιανουαρίου 1923
«Έφθασε προχθές ενταύθα, κατορθώσας να διαφύγη εκ των φυλακών του Στρατώνος Σμύρνης, έγκριτος γηραιός Αρμένιος έμπορος, όστις μας αφηγήθη δραματικά επεισόδια της εν ταις φυλακαίς του Κεμάλ διαμονής του. Ο εν λόγω Αρμένιος μας ανεκοίνωσεν ότι εις εν μόνον διαμέρισμα των Στρατώνων όπου εκρατείτο υπήρχον επίσης 300-400 Έλληνες πολίται και στρατιώται αιχμάλωτοι, οι οποίοι υποφέρουν τα πάνδεινα. Καθ’ εκάστην σχεδόν Τούρκοι αξιωματικοί εισερχόμενοι εις το διαμέρισμα σχηματίζουν ομάδας εκ 15-20 αιχμαλώτων, οι οποίοι και αποστέλλονται αμέσως εις το εσωτερικόν, ένθα και χάνονται
πλέον τα ίχνη των. Η αποστολή σημαίνει βέβαιον θάνατον εφ’ ο και συγκινητικαί εκτυλλίσονται σκηναί αποχωρισμού. . . Εκ των αιχμαλώτων επίσης πολλούς αγγαρεύουν Τούρκοι πολίται κατόπιν ενός απλού σημειώματος των στρατιωτικών αρχών. Ο πρώτος τυχόν Τούρκος, ο οποίος χρειάζεται εργάτας είτε δια τους αγρούς του, είτε δια κτίσιμον οικίας, είτε δια καθάρισμα γηπέδων δύναται να λάβη όσους θέλει Έλληνας αιχμαλώτους τους οποίους, εννοείται, χρησιμοποιεί εντελώς δωρεάν. Οι αιχμάλωτοι εν τούτοις λόγω των μαρτυρίων τα οποία υφίστανται εις την φυλακήν θα
επροτίμουν τας αγγαρείας αυτάς, εάν δεν διέτρεχον κατά τας αναγκαστικάς αυτάς εξόδους σοβαρώτατον κίνδυνον θανάτου. Διότι ο τουρκικός όχλος και ιδίως όμιλοι Τουρκοκρητών, οι οποίοι λυμαίνονται την πόλιν, λιθοβολούν πάσα συνοδείαν αιχμαλώτων, καθ’ εκάστην δε φονεύουν ένα ή δύο εκ των δυστυχών αυτών θυμάτων της τουρκικής θηριωδίας. Οι χοτζάδες εις τα τεμένη καθ’ εκάστην ερεθίζουν τον τουρκικόν όχλον κατά των «γκιαούριδων», εξορκίζοντες εν ονόματι του Προφήτου τους πιστούς να μην αφήσουν ούτε ένα άπιστο ζωντανόνo. . .».
Στην διπλωματική αλληλογραφία του υπουργείου εξωτερικών και της ελληνικής αντιπροσωπείας στην Λωζάννη, αναφέρονται τηλεγραφήματα όπως το παρακάτω:

«Αι πληροφορίαι ας έχομεν περί του τρόπου διατροφής και στεγάσεως των εν Μ. Ασία αιχμαλώτων παριστώσι τας συνθήκας της ζωής των απελπιστικάς και αφορήτους. Νήστεις, γυμνοί, εργάζονται νυχθημερόν εις κοπιώδεις εργασίας έχοντες επί πλέον την βάρβαρον συμπεριφοράν των Τούρκων αξιωματικών και οπλιτών. Παρακαλώ να διαμαρτυρηθήτε παρά τη Κοινωνία των Εθνών δια την τοιαύτην συμπεριφοράν των Τούρκων απέναντι των αιχμαλώτων και ζητήσητε, πρώτον, την ταχείαν αποστολήν εις Ανατολήν επιτροπής της Κοινωνίας των Εθνών ίνα εξετάση την εκεί κατάστασιν των αιχμαλώτων, δεύτερον, την αποστολήν αντιπροσώπων της Κοινωνίας των Εθνών εις τα κυριώτερα κέντρα ημετέρων αιχμαλώτων εν Μ. Ασία. Θέλετε προσθέσει ότι ελληνική Κυβέρνησις αναλαμβάνει έξοδα άνω αποστολής, ότι δεν έχει αντίρρησιν εάν Τουρκίαν ήθελεν όπως Κοινωνία των Εθνών αποστείλη εξόδοις τουρκικής Κυβερνήσεως και αντιπροσώπους εις Ελλάδα».

«Κατά πληροφορίας προσώπου ελθόντος εκ Πανόρμου κεμαλικαί Αρχαί μετέφεραν εκεί δύο χιλιάδας αιχμαλώτων προς χρησιμοποίησιν αυτών εις οδοποιίαν. Κατάστασις Ελλήνων αιχμαλώτων τούτων αξιολύπητος. Είναι κεκαλυμμένοι δια σάκκων [στερούνται] δε παντελώς εσωτερικών ενδυμάτων και υποδημάτων απαγορευμένης χορηγήσεως αυτοίς τοιούτων. Τρέφονται λίαν ελλειπώς και οι πλείστοι απέθανον εξ εξαντλήσεως».

Εν τω μεταξύ οι διαπραγματεύσεις που είχαν αρχίσει στην Λωζάννη για το θέμα της ανταλλαγής των πληθυσμών και των αιχμαλώτων, ολοκληρώθηκαν στις 17/30 Ιανουαρίου 1923 με την υπογραφή σχετικής συμφωνίας. Σύμφωνα με αυτήν θα άρχιζε αμέσως η ανταλλαγή των αιχμαλώτων, ενώ η εφαρμογή του μέτρου για τους πολίτες θα άρχιζε στις 1 Μαΐου 1923. Αν και οι δύο πλευρές δεσμεύτηκαν να καταθέσουν πλήρεις καταλόγους, αυτό στάθηκε αδύνατο για την Τουρκία. Στον αθηναϊκό τύπο της εποχής διαβάζουμε αναφορές σαν τις παρακάτω:

9 Φεβρουαρίου 1923
«. . . Κατ’ αρχάς οι Τούρκοι άφιναν εις κάθε πόλιν ή χωριό από το οποίο διήρχοντο αι συνοδίαι των αιχμαλώτων ένα αριθμό αιχμαλώτων, τους οποίους κατακρεούργουν οι κάτοικοι . . .»
13 Φεβρουαρίου 1923
Κατά τινας πληροφορίας, η Ερυθρά Ημισέληνος διεβίβασε προς τον ενταύθα Ερυθρόν Σταυρόν τους καταλόγους των εν Μ. Ασία κρατουμένων στρατιωτικών αιχμαλώτων. Ούτοι ανέρχονται εις 52.000 οπλίτας και 1.200 αξιωματικούς.

Η διαδικασία ανταλλαγής στρατιωτικών αιχμαλώτων, άρχισε στις 17 Μαρτίου. Από τις αφηγήσεις των πρώτων στρατιωτικών αιχμαλώτων που έφθαναν στην Ελλάδα, περισσότερες λεπτομέρειες άρχιζαν να δημοσιεύονται:

2 Απριλίου 1923
«Φαντασθήτε ότι επί 5 μήνας μας έτρεφον μόνον με νερό και αλεύρι. Μόνο δε όταν ήλθε η επιτροπή των αιχμαλώτων ήρχισαν να μας περιποιούνται κάπως καλλίτερα.
Τα μεγαλλείτερα βασανιστήρια υπέφερον οι φαντάροι του πυροβολικού, εις τους οποίους έδιδαν 200!! βουρδουλιές την ημέραν δια να μαρτυρήσουν που είχον κρύψει τα κλείστρα των πυροβόλων.
Τόση ήτο η ωμότης των Τούρκων και ο φανατισμός των, ώστε ιδιώται Τούρκοι ηγόραζον Έλληνας στρατιώτας αντί 2-3 λιρών δια να λάβουν την ευχαρίστησιν να τους τουφεκίσουν μόνοι τους.
Την σκληροτέραν τύχην υπέστησαν οι συλληφθέντες εις την Προύσσαν αιχμάλωτοι. Οι Τούρκοι δια να τους ξεφορτωθούν, τους έβαλαν εις την γραμμήν και τους εσάρωνον δια των πολυβόλων, σαν . . . παπιά, κατά την τραγικήν έκφρασίν των. Τοιουτοτρόπως εκ των 16.000 των συλληφθέντων εις την Προύσσαν εγλύτωσαν μόνο οι 300.

4 Απριλίου 1923
«Οι ελθόντες χθες αιχμάλωτοι ανήκουν εις όλας σχεδόν τας μεραρχίας και τους σχηματισμούς του εις την Μικράν Ασίαν αιχμαλωτισθέντος Ελληνικού Στρατού, οι περισσότεροι όμως εξ αυτών είνε στρατιώται της ΧΙ Μεραρχίας της αιχμαλωτισθείσης εις τα Μουδανιά. Μας αφηγούνται τα της ζωής των εις την αιχμαλωσίαν, ζωής αδιακόπου ξύλου, εργασίας και νηστείας και μας λέγουν ότι όλοι οι αξιωματικοί της ΧΙ Μεραρχίας κρατούνται ακόμη εις Κιρκ Σεχήρ απογυμνωθέντες και αυτοί όλων των ρούχων και ενδυμάτων των, γυμνοί, πεινώντες, πάσχοντες.
Παρ’ όλην την κατάστασίν των εν τούτοις αυτήν οι αιχμάλωτοι αξιωματικοί ζουν πάντες σχεδόν, υποβληθέντες όμως ιδίως κατά την πρώτην περίοδον της αιχμαλωσίας των εις τους πλέον ακαθάρτους εξευτελισμούς. Τους εξευτελισμούς τούτους υπέστησαν γυμνωθέντες των ενδυμάτων και των υποδημάτων των και αυτοί οι διοικηταί των συνταγμάτων της ΧΙ Μεραρχίας συνταγματάρχαι κ.κ. Κακοσαίος και Καμένος. . .
Αι πληροφορίαι, τας οποίας λαμβάνομεν όσον αφορά την τύχην των αιχμαλωτισθέντων Μικρασιατών στρατιωτών επιβεβαιούν ατυχώς τας ήδη γνωσθείσας επί του πράγματος τούτου πληροφορίας.
Οι Τούρκοι εφόνευσαν και εξακολουθούν να φονεύουν πάντα αιχμάλωτον στρατιώτην τον οποίον ήθελον ανακαλύψη ότι είνε Μικρασιάτης, δυστυχώς δε εις το έργον των αυτών βοηθούνται υπό αριθμού Βουλγαροφώνων αιχμαλώτων στρατιωτών μας, οι οποίοι λησμονήσαντες το προς την Ελλάδα καθήκον των, γίνονται οι καταδόται των συναιχμαλώτων των. Οι ανακαλυπτόμενοι ότι κατάγονται εκ Μικράς Ασίας απαγχονίζονται άνευ διαδικασίας προ των ομμάτων των άλλων αιχμαλώτων.
Η τύχη μας θα ήτο πλέον φρικιαστική και απαισία, αν δεν μας εβοήθουν οι Κιρκασιακοί πληθυσμοί και δεν επεβάλλοντο και εις τους Τούρκους να μας φέρωνται καλλίτερα. Πολλοί Κιρκάσιοι των περιφερείων Πανόρμου και Μπαλουκεσέρ μας έδιδον ενδύματα και τροφήν, αλλά οι Τούρκοι και αι γυναίκες των μας τα άρπαζαν και μας άφηναν πάλι ξυπόλυτους και με μόνο ένα κουρέλλι υποκαμίσου και ένα κομμάτι εσώβρακο . . .
αντί πάσης άλλης τροφής ελάμβανον ένα ή μισό κουτί σαρδελλών πληγούρι και όλα τα ενδύματά των τους αφηρέθησαν καθώς και τα υποδήματα και επέρασαν όλον τον χειμώνα με μόνο τα εσώρρουχα και ξυπόλυτοι. Τα ράκη τα οποία φέρουν οι αιχμάλωτοι, ράκη ενδυμάτων με είκοσι και τριάντα μπαλώματα ή κάθε ενδυμασία, τους τα έδωσαν οι Τούρκοι εις την Σμύρνην εις την οποίαν συγκεντρώθησαν δια να έλθουν εις τας Αθήνας. Το ξύλο τουναντίον, ξύλο ανηλεές, δεν έλειψεν ούτε επί μίαν ώραν, πλείστοι δε εκ των αιχμαλώτων καθημερινώς υπέκυπτον και υποκύπτουν εξ αυτού.

Εμπρός 6 Απριλίου1923 ,Η φρίκη σε όλο της το μεγαλείο

5 Απριλίου 1923
«. . . πρέπει να σημειώσετε όμως ότι δεν αφήνουν κανένα στρατιώτη του πυροβολικού κανέναν τεχνίτην, διότι τους χρησιμοποιούν εις τας τουρκικάς υπηρεσίας».

«Εκ των αιχμαλώτων υπολογιζομένων εις 54.000 περίπου, είναι βέβαιον, ότι το ήμισυ τουλάχιστον θα έχει σφαγή ή εξοντωθή δια της πείνης υπό των Τούρκων, ως βεβαιούσιν οι εν σπαρακτική καταστάσει αφικνυόμενοι αιχμάλωτοι».

Tα ανθρώπινα ράκη που μεταφέρονταν στην Ελλάδα, έρχονταν σε χτυπητή αντίθεση, με την κατά κοινή ομολογία καλή κατάσταση που παραδίδονταν οι Τούρκοι στρατιωτικοί.

6 Απριλίου 1923
«. . . ο εν Σμύρνη ευρισκόμενος μετά της Διεθνούς Επιτροπής ανταλλαγής των αιχμαλώτων ταγματάρχης κ. Κοττάκης, δια μακράς εκθέσεώς του ανέφερε την οικτράν κατάστασιν εις ην ευρίσκονται οι αιχμάλωτοί μας και την λαμπράν από πάσης απόψεως κατάστασιν εις ην παρεδόθησαν οι Τούρκοι αιχμάλωτοι. Τούτο δε ανηγκάσθη ενώπιον και των λοιπών μελών της Επιτροπής, να το ομολογήση, προσκληθείς και ο Τούρκος αντιπρόσωπος και να εκφράση την ευαρέσκειάν του δια την άριστην υγιεινήν κατάστασιν των Τούρκων αιχμαλώτων και δια το ευπρεπές του ιματισμού των».

«Είναι αδύνατον να φαντασθήτε την θηριωδίαν των Τούρκων, όσον και την ληστρικήν απληστίαν των. Αρκεί το χαρακτηριστικόν γεγονός, ότι με τα ξιφίδιά των οι Τούρκοι στρατιώται μας έβγαζαν τα χρυσά δόντια, δια να τα πωλήσουν. Ιδίως απερίγραπτη είναι η θηριωδία του Τούρκου τσαούση Χαλήλ, επικεφαλής της τουρκικής φρουράς αιχμαλώτων, ο οποίος κατακρεούργησε δια του ξιφιδίου του τον εκ Πειραιώς δεκανέα Ηλ. Σακελαρόπουλον, εξώρυξε τα μάτια του εκ Κρήτης δεκανέως Γεωργ. Αμπαρτζάκη και επώλησεν αρκετούς αιχμαλώτους εις Τούρκους μπέηδες, οι οποίοι τους υποχρέωναν ν’ ανοίξουν τάφους, εντός των οποίων του έθαπτον ζωντανούς. . .
Ανήμερα την εορτήν των Χριστουγέννων οι Τούρκοι του Μπαλού-Κεσέρ επανηγύρισαν απαγχονίσαντες 35 αιχμαλώτους στρατιώτας! Την δε πρωτοχρονιάν απηγχόνισαν εις την ιδίαν περιφέρειαν τους Δημητριάδην ανθυπολοχαγόν, τον δεκανέα Αναστ. Καπλανίδην και τον εκ του Γυθείου ιππέα Αρ. Πανουτσάκον”.

7 Απριλίου 1923
Ο κ. πρωθυπουργός απέστειλε χθες δια του υπουργείου των Εξωτερικών επιστολήν προς πάντας τους ενταύθα πρεσβευτάς, παρακαλών αυτούς όπως επισκεφθούν τους εν τω Λοιμοκαθαρτηρίω αιχμαλώτους μας και αντιληφθούν εις ποίαν οικτράν και αθλίαν κατάστασιν μας τους παρέδωκαν οι Τούρκοι.
8 Απριλίου 1923
«Όλοι οι ανήκοντες εις τεχνικούς κλάδους αξιωματικοί και υπαξιωματικοί κρατούνται εκεί. . . Εις ταγματάρχης Τούρκος Αλή Φεσβίς, όστις διηύθυνε καταυλισμόν αιχμαλώτον εις Ουσάκ υπήρξεν ο θηριωδέστερος εκ των άλλων Τούρκων, διότι εκ των 8.000 αιχμαλώτων τους οποίους τω παρέδωσαν προς φρούρησιν κατόρθωσε να παραδώση μόνον 1.600 τους δε λοιπούς εφόνευσε δια των . . . πολυβόλων.
Εις την Διεθνή Επιτροπήν καταγγέλθη, ότι ο Τούρκος λοχαγός Αλή Μουσταφάς, διοικητής λόχου αιχμαλώτων παρά το Κορκάγιαλη, Πολύγωνο της Σμύρνης αποκρύπτει 400 Έλληνας αιχμαλώτους εντός χαράδρας όπως τους χρησιμοποιή δια την οδοιποιίαν».
14 Απριλίου 1923
«Εις το στρατόπεδον αιχμαλώτων Αϊδινίου, την ημέραν που επρόκειτο να μεταφερθούν εις την Σμύρνην, τους έβαλαν και επέρασαν ανυπόδητοι επάνω από μια ελληνική σημαίαν, επάνω εις την οποίαν είχαν σκορπίση γυαλιά πανισμένα. . .»

15 Απριλίου 1923
«Πριν την ειρήνη δεν θα αποδώσουν κανένα αξιωματικό του πυροβολικού ή επιτελείου. Για να εξακριβώσουν αν μεταξύ των αξιωματικών που απελευθερώνονταν υπήρχαν αξιωματικοί του πυροβολικού ή επιτελείων ρωτούσαν δήθεν για να τους δώσουν καλύτερη θέση . . . Από τους 10.000 αιχμαλώτους στο Ουσάκ, έμειναν 4.000».

20 Απριλίου 1923
Ο μαθητής του Ουλαμού εφέδρων αξιωματικών Βασίλειος Γρηγοριάδης από την Σκύρο περιγράφει: «Μας έβαλαν κατά τετράδας και μας έφεραν προς το Ουσάκ. Οι Τούρκοι, όλος ο όχλος του Ουσάκ, άνδρες, γυναίκες, γέροι, παιδιά μας επερίμεναν με μαχαίρια, ξύλα, σίδερα, πέτρες και άρχισαν να μας χτυπούν, ενώ εμείς εβαδίζαμε τροχάδην για να γλυτώσουμε. Τέσσαρες έως πέντε από εμάς εφονεύθησαν τότε και ένας Τούρκος, ο οποίος είχε ριχθή στην γραμμή μας και εσκότωνε, κατεπατήθη από εμάς και έγινε κομμάτια. Επάνω από τα παράθυρα και από τις στέγες των σπιτιών οι Τουρκάλες μας έχυναν ζεματιστό νερό και εμείς ετρέχαμεν, ετρέχαμε παραλογισμένοι, τρελλοί, για να γλυτώσουμε . . . 170 αξιωματικοί εσφάγησαν κατά την μεταφορά τους στο στρατόπεδο Μαγνησίας».

Η άφιξη του επιβατηγού ΑΜΦΙΤΡΙΤΗ με 275 αιχμαλώτους αναπήρους και ασθενείς, έδωσε μια άλλη διάσταση στο θέμα των στρατιωτικών αιχμαλώτων και της ιατρικής περίθαλψης που έτυχαν από τις τουρκικές αρχές:

21 Απριλίου 1923
«O επί του ΑΜΦΙΤΡΙΤΗ ιατρός Μπίσιας Ευάγγελος εξηγεί: «Είνε αίσχος πρωτάκουστον δια την υγιειονομικήν ιστορίαν η κατάστασις των ατυχών αυτών θυμάτων της τουρκικής θηριωδίας. Και χασάπηδες ακόμη θα έκαναν επιστημονικωτέρας τας εγχειρήσεις των επί των ασθενούντων ζώων των. Με την ελάχιστην πρόφασιν μιας οιασδήποτε πληγής, ήτις ηδύνατο να θεραπευθή ευκολώτατα και χωρίς χειρουργικήν επέμβασιν, οι Τούρκοι ιατροί ηκρωτηρίαζον τους Έλληνας αιχμαλώτους κατά τον μάλλον απάνθρωπον και τον μάλλον φρικώδη τρόπον, αποκόπτοντες πόδα ολόκληρον, αντί του δακτύλου και μη διστάζοντες να βγάλουν και μάτια ακόμη. Έχομεν πέντε, των οποίων εξώρυξαν τους οφθαλμούς χωρίς καμμίαν ανάγκην! Ενός αναπήρου μάλιστα επειδή μετά την εγχείρησιν του ποδός του εφώναξεν από τον πόνον, του έβγαλε το μάτι ο Τούρκος νοσοκόμος, με την λαβίδα, την οποίαν εκρατούσεν. Εις Ελβετός ιατρός, όστις είδε τους αναπήρους επιβιβαζομένους και εξήτασε τα τραύματά των εχαρακτήρισε την κατάστασιν των τουρκικών νοσοκομείων ως καταισχύνουσα όλην την ιστορίαν του υγιειονομικού κλάδου! Φαντασθήτε ότι τα περισσότερα οστά των εγχειρισθέντων εξέχουν τόσον ανωμάλως, ώστε να προκαλούν την ανατριχίλαν και εις τον απαθέστερον ιατρόν χειρούργον. Και αυταί αι ραφαί των ακόμη και αι άλλαι εγχειρίσεις έχουν ανάγκην και νέας χειρουργικής επεμβάσεως! Αλλά πλέον η πρωτότυπος και ενδεικτικός της υγιειονομικής μερίμνης των Τούρκων είνε ο τρόπος της αλλαγής επιδέσιμων των. Φαντασθήτε ότι όταν επρόκειτο να κάμουν αλλαγάς επιδέσμων, τους έβαζαν όλους μέσα σε μαστέλλα γεμάτα νερό και αυτό όχι δυιλισμένον, τους έπλενον τα τραύματα χωρίς καμμίαν χρήσιν οξυζενέ ή άλλου αντισηπτικού και τα επέδενον με τους ιδίους επιδέσμους»!
Χαρακτηριστικόν της φρικιαστικής καταστάσεως των διακομισθέντων αναπήρων αιχμαλώτων είνε και αυτό. Όταν τους είδον οι απελευθερωθέντες Τούρκοι αξιωματικοί αιχμάλωτοι δεν ηδυνήθησαν να κρύψουν τον αποτροπιασμόν τους και σπεύσαντες εξέφρασαν εις τους ¨Ελληνας αξιωματικούς αιχμαλώτους την ειλικρινή και ζωηράν λύπην των δια την βάρβαρον συμπεριφορά των ομοεθνών των προς τους αιχμαλώτους, εν αντιθέσει προς την Ελλάδι καλοπέρασιν των Τούρκων αιχμαλώτων.
Εν γένει, οι πλείστοι των διακομισθέντων είναι μελλοθάνατοι εις τους οποίους ελάχιστην παραχωρούν προθεσμίαν ζωής, εκτός δε 50 ως έγγιστα ασθενών, οι οποίοι δύνανται να βαδίσουν ή μάλλον κατά κυριολεξίαν, να σταθούν στα πόδια τους, όλοι οι άλλοι είνε κατακεκλιμένοι, ελαχίστας παρέχοντας ελπίδες ζωής.
Και ο θάνατος ήρχισε να τους σαρώνη από τώρα. Διότι ένας – ο στρατιώτης Λούσας – απέθανε μόλις επεβιβάζετο εις Σμύρνην και παρεδόθη εκεί προς ταφίν. Δύο άλλοι –στρατιώται και αυτοί- οι Χρ. Βερέμης και Στέφανος Τσιώμας απέθανον κατά τον πλουν. Και τέταρτος, ο Ν. Κωνσταντόπουλος, εξέπνευσεν άμα τη αγκυροβολία της «Αμφιτρίτης» εις τον όρμον Κερατσινίου.
Μεταξύ των αξιωματικών αιχμαλώτων ασθενών, συμπεριλαμβάνετο και ο ανθυπολοχαγός του πυροβολικού κ. Σεβαστός Μοσχούλας ανήκων εις την ΧΙ Μεραρχίαν και τραυματισθείς εις Μουδανιά, όστις είχε την καλωσύνην να συμπληρώση τας πληροφορίας μας. Ενοσηλεύετο εις το νοσοκομείον Προύσσης, όπου νοσηλεύονται και 100 άλλοι αξιωματικοί . . .Το πλείστον εκ του προσωπικού του νοσοκομείου είνε Έλληνες, παρέχοντες προθύμως τας περιποιήσεις των. Ιδιαιτέρως τονίζεται η εξαιρετική στοργή, την οποίαν επιδεικνύει προς τους εκεί νοσηλευομένους αιχμαλώτους ο αρχίατρος και διευθυντής του νοσοκομείου Σουλεϊμάν Γκαλήπ βέης. Επίσης ευρίσκουν κάποιαν περιποίησιν οι αιχμάλωτοι ασθενείς του νοσοκομείου Αδάνων . . . Τούτο όμως δεν ημπόδισεν εις τας αρχάς της εισόδου των αιχμαλώτων εις το τελευταίον νοσοκομείον να διατάξουν αι εκεί τουρκικαί αρχαί τον απαγχονισμόν μιας Μωαμεθανίδος νοσοκόμου, διότι έδειξε ζωηρότερον του δέοντος ενδιαφέρον δια τους Έλληνας αιχμαλώτους. Καθώς επίσης οι ίδιοι Τούρκοι υγιειονομικοί δεν εδίστασαν να φονεύσουν εις το νοσοκομείον Προύσσης τον λοχαγόν Κολοκούρη με άγριον ξυλοκόπημα, διότι προκειμένου να μεταφερθεί εις άλλο νοσοκομείον και αρνηθείς να βαδίση πεζή, διότι δεν ειμπορούσεν, εζήτησε να του φέρουν, ένα άλογον . . .
Το αγριώτερον όμως δείγμα της τουρκικής θηριωδίας παρουσιάζει ένας φανατισμένος Τούρκος χότζας, ο οποίος όταν μετέφερον την πρώτην συνοδείαν των αιχμαλώτων στρατιωτών εις το Εσκή Σεχήρ ηξίωσεν από τον Τούρκον αποσπασματάρχην να την παραδώση εις την λαϊκήν οργήν. Ο Τούρκος αξιωματικός δεν εδίστασε καθόλου να εκπληρώση την ζητηθείσα χάριν και μετ’ ολίγον 55 όλοι Έλληνες στρατιώται έπιπτον θύματα της λύσσης και της αγριότητος του τουρκικού όχλου φονευθέντες δια μαχαιρών, ξύλων και λίθων».

Για να καταδειχθεί η γελοιότητα και διαστροφική τάση της τουρκικής πλευράς, είναι σημαντικό να τονιστεί ότι σε κάθε στρατιωτικό αιχμάλωτο, οι τουρκικές αρχές έδιδαν την παρακάτω επιστολή:

«Στρατιώτα! Κατόπιν εξαμήνου σχεδόν αιχμαλωσίας οι Τούρκοι σε επιστρέφουν σώον εις την πατρίδα σου. Δέον να σκεφθής ότι ο Ελληνικός Στρατός κατά το διάστημα της 3ετούς κατοχής από της αποβιβάσεως αυτού εις την Ανατολήν εξετέλεσε φρικαλεότητας και καταπιέσεις, έκαυσε χωριά, κωμοπόλεις και πόλεις, εφόνευσεν αγρίως χιλιάδας γυναικοπαίδων κατέστρεψε περιουσίας και μετέτρεψε την Ανατολήν εις σωρόν ερειπίων, πράγματα τα οποία ουδέν πεπολιτισμένον έθνος έπραξε μέχρι τούδε. Όλα ταύτα και συ ιδιίοις όμμασιν είδες, πατριωτικόν ημών καθήκον ήτο να υποστήτε τα αυτά επι των ερειπίων τούτων, αλλ’ η φιλεύσπλαχνος και γενναιόψυχος καρδιά των Τούρκων δεν καταδέχθη τοιαύτα άγρια αντίποινα υπό τας πλέον δυσκόλους περιστάσεις έθρεφε και υμάς ως ιδίους άνδρας και τέλος σας αφίνει ελευθέρους όπως επιστρέψητε εις τας πατρίδας σας.
Οι Τούρκοι σας χαρίζονται εκ μεγαλοψυχίας και εξ αισθήματος ανθρωπισμού όπερ παρ’ αυτοίς έχει πολύ υψωθή. Μη λησμονείτε την χάριν και μεγαλοψυχίαν των Τούρκων, οίτινες μη θέλοντες να σας εμποδίσωσιν από του να επιστρέψητε εις τας αγγάλας των οικεγενειών υμών, χαριζόμενοι σας αφίνουν να επιστρέψητε οίκαδε και μη ρίπτεσθε πλέον εις τοιαύτας περιπετείας, μη αδικείτε, καταθλίβετε και φονεύητε αθώον και άοπλον πληθυσμόν, μη πυρπολήτε ακμάζοντας τόπους και κατοικίας, διότι η εκδίκησις του δικαίου τυγχάνει αυστηρά και βαρεία, μηδέποτε παραμελουμένη».
Ο Τούρκος

Θεωρητικά η ανταλλαγή αιχμαλώτων ολοκληρώθηκε στις 23 Ιουνίου 1923 οπότε απελευθερώθηκε το σύνολο των Τούρκων στρατιωτικών αιχμαλώτων που μόλις ξεπερνούσε τις 10.000 άνδρες και αξιωματικούς και ίσο αριθμό Ελλήνων. Οι υπόλοιποι είχε συμφωνηθεί ότι θα απελευθερώνονταν με την υπογραφή της Συνθήκης Ειρήνης. Ωστόσο μετά τις καταγγελίες για μεγάλους αριθμούς κρατουμένων που φυλάσσονταν από τους Τούρκους σε απόμερα μέρη, ανάγκασε την ελληνική πλευρά να συστήσει επιτροπή για την διερεύνηση του θέματος η οποία υπέβαλε έκθεση 60 σελίδων. Διαβάζουμε σχετικά:

4 Ιουλίου 1923

"Η Διεθνής Επιτροπή η διορισθείσα υπό του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού προς έρευναν της καταστάσεως των Ελλήνων στρατιωτικών αιχμαλώτων εν Τουρκία αποτελούμενη εκ πέντε προσωπικοτήτων: του Στρατηγού Γκαντίνι, Ιταλού, του Ταγματάρχου Ντάραν, Άγγλου, του Λούνοβοργκ, Σουηδού, και του κ. Πετί-Μερμέ, Ελβετού, ως και του ημετέρου καθηγητού Α. Ανδρεάδου επεράτωσε τας εργασίας υποβάλουσα έκθεσιν εξ εξήκοντα μεγάλων δακτυλογραφημένων σελίδων.
Η έκθεση αύτη βασιζόμενη επί εκατοντάδος σχεδόν μαρτυριών και επί αναμφιρρήστων γεγονότων, καταλήγει εις φρικιαστικά όντως συμπεράσματα.
Εκ ταύτης φαίνεται ότι εκ των αιχμαλωτισθέντων 2.250 και πλέον αξιωματικών μόλις οι 750 επέζησαν. Όσον αφορά δε εις τους στρατιώτας, τούτων σώζονται μόλις 14.000 ενώ κατά το τουρκικόν ανακοινωθέν ηχμαλωτίσθησαν 32.000 και κατά τους ελληνικούς υπολογισμούς εξηφανίσθησαν 54.000 άνδρες. Η Επιτροπή υπολογίζει ότι περί τους 20.000 άνδρες εσφάγησαν υπό του τουρκικού στρατού ή υπό του τουρκικού όχλου μεταξύ της αιχμαλωσίας και της συγκεντρώσεως εις τα στρατόπεδα, εκ δε των 30.000 ους αναφέρει το τουρκικό ανακοινωθέν πλείονες των ημίσεων απέθανον εις τα στρατόπεδα είτε εκ σφαγής είτε εξ ασθενείας.
Η έκθεσις αναφέρει φρικιαστικάς και εμπεριστατωμένας πληροφορίας περί του τρόπου καθ’ ον εγένοντο αι καθ’ οδόν σφαγαί και η εν τοις στρατοπέδοις εξόντωσις".

Στον αθηναϊκό τύπο, μετά την υπογραφή της Συνθήκης της Λωζάννης στις 24 Ιουλίου 1924, νέα ενδιαφέροντα στοιχεία δημοσιεύτηκαν. Στις 22 Αυγούστου κατέφθασαν και οι κρατούμενοι 3 Έλληνες στρατηγοί (Τρικούπης, Διγενής, Δημαράς) με 223 αξιωματικούς:

«Δια του ατμοπλοίου «Εσπερία» μετεφέρθησαν χθες εκ Βηρυττού εις τον Πειραιά οι κατωτέρω 10 Έλληνες αιχμάλωτοι, οίτινες δραπετεύσαντες εκ των φυλακών Αδάνων και Αϊδινίου κατέφυγον εις Συρίαν. Κατά τας πληροφορίας των οι δραπέται των φυλακών Αδάνων ήσαν χίλιοι αλλ’ οι πλείστοι απέθανον καθ’ οδόν εκ των κακουχιών».

23 Αυγούστου 1923
Επί του πλοίου που επέστρεψαν οι 3 στρατηγοί, ο υπολοχαγός πεζικού Ιωάννης Παπαϊωάννου δήλωσε: «Μας εφέροντο κακά και ψυχρά. Τας τελευταίας μόνον ημέρας μετά την ειρήνην μας έδιδον καλλιτέραν τροφήν, μας επλήρωσαν μερικάς καθυστερουμένας μισθοδοσίας. Αλλά και την τελευταίαν στιγμήν μας έδειξαν όλην την τουρκικήν . . . ευγένειαν. Κατά το σιδηροδρομικό ταξείδι της επανόδου μας εις την Σμύρνην, εις μεν τους στρατηγούς έδωσαν τρίτην θέσιν, εις μεν τους άλλους επέτρεψαν την επιβίβασιν εις . . . τα φορτηγά βαγόνια μαζί με ζώα και σκεύη. Όταν πάλιν εφθάσαμεν εις την Σμύρνην ο επί κεφαλής των φρουρών των αιχμαλώτων Τούρκος λοχαγός Ιμπραΐμγ μας περιέφερεν επιδεικτικώς επί των αμαξών εις όλας τας κεντρικωτέρας οδούς της Σμύρνης».


14 Νοεμβρίου 1923
«Κατ’ ασφαλείς πληροφορίας εν Μ. Ασία εφονεύθησαν υπό των Τούρκων και απέθανον συνεπεία κακουχιών 32.000 Έλληνες πολιτικοί και στρατιωτικοί αιχμάλωτοι. Εις μίαν χαράδραν της Μαγνησίας, παρά το Μεσουντιέ, ευρέθη σωρεία σκελετών δεμένων ανά τέσσαρας δια σχοινιών. Κατά τας αυτάς πληροφορίας, εις το Αϊδίνιον ευρίσκονται εισέτι αρκετοί στρατιωτικοί αιχμάλωτοι».

Κλείνουμε αυτή την πρώτη μας αναφορά σε αυτή την τραγική ιστορία ,με την παράθεση ενός αυτούσιου ντοκουμεντου το οποίο μπορείτε να διαβάσετε κάνωντας κλίκ επάνω στις εικόνες..Αντί επιλόγου λοιπόν..






ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ

Μέρος Β' : Θυσία στο βωμό της επίπλαστης "ελληνοτουρκικής φιλίας"

Διαβάστε περισσότερα...